เทศกาลตรุษจีน เป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาอย่างยาวนานของชาวไทยเชื้อสายจีน ถือเป็นวันดี ๆ ที่ทุกคนในครอบครัวได้มารวมตัวกัน ในช่วงเทศกาลตรุษจีนที่มีการจับจ่ายเลือกซื้ออาหารสำหรับไหว้เจ้าขอพรสิ่งศักดิ์สิทธิ์และบรรพบุรุษ การจัดเตรียมอาหารไหว้เจ้าตามประเพณีจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องใส่ใจเลือกสรรอาหารที่มีคุณภาพและปลอดภัยจากสารอันตรายหรือเชื้อโรคที่อาจปนเปื้อนมากับอาหารด้วย

          อาหารที่จะนำมาทำพิธีเซ่นไหว้นั้นหากไม่ได้คุณภาพมาตรฐาน อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพหรือเป็นสาเหตุให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหารได้ เช่น ท้องเสีย อาหารเป็นพิษ คลื่นไส้ อาเจียน เป็นต้นจึงควรเลือกซื้อและจัดเตรียมอาหารในช่วงเทศกาลตรุษจีน เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพ ดังนี้

1.      ของสด ของคาว หากเป็นอาหารสด เช่น เนื้อสัตว์ ต้องเลือกที่สดใหม่ มีสภาพปกติ เนื้อแน่น มีสีสม่ำเสมอตามธรรมชาติ ไม่มีร่องรอยผิดปกติ ต้องไม่มีสีและกลิ่นที่แสดงถึง  ความเน่าเสีย หากเป็นไก่ควรเลือกไก่ที่มีสีขาวเหลืองทั้งตัว หากมีจุดคล้ำหรือเป็นจ้ำ โดยเฉพาะส่วนหัวหรือหงอนและรอบคอแสดงว่าอาจเป็นไก่ที่มีโรค ในส่วนของเนื้อสัตว์ที่ต้มสำเร็จ ให้ตรวจดูว่ามีความสุกทั่วถึงหรือไม่ หากยังไม่สุกดีให้นำมาต้มต่อจนสุก

2.      ของหวาน ขนมต่าง ๆ และอาหารสำเร็จรูป ควรเลือกที่บรรจุอยู่ในภาชนะที่สะอาด ตรวจดูรายละเอียดวันหมดอายุก่อนเลือกซื้อ สังเกตลักษณะกลิ่น สี ระวังเรื่องของเชื้อราในขนมที่เก็บไว้นาน เช่น ขนมถ้วยฟู ขนมเข่ง และควรเลือกขนมที่มีสีธรรมชาติ สีสันไม่ฉูดฉาด เพราะสีที่เข้มสดอาจเกิดจากการใช้สีผสมอาหารที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

3.      ผลไม้ เลือกผลไม้ที่สดใหม่ ล้างด้วยน้ำสะอาด โดยแช่ในน้ำนาน 15 นาที หลังจากนั้นเปิดให้น้ำไหลผ่านและใช้มือทำความสะอาดให้ทั่ว หรือใช้ด่างทับทิมแช่ทิ้งไว้ประมาณ 10 นาที เพื่อลดการตกค้างจากสารกำจัดศัตรูพืช

4.      การประกอบอาหาร ขณะประกอบอาหารไม่ควรใช้มือที่เปื้อนมาจับจมูก ตา ปาก และหมั่นล้างมือบ่อย ๆ สำหรับการใช้เขียงหั่นอาหาร ควรแยกเขียงที่หั่นอาหารประเภทปรุงสุกกับอาหารประเภทดิบ หรือล้างทำความสะอาดเขียงเมื่อต้องหั่นอาหารแต่ละประเภท เพราะเชื้อโรคจากอาหารดิบอาจติดมากับอาหารชิ้นต่อไปได้       

นอกจากนี้  ควรระมัดระวังเรื่องของการจุดธูปเทียน และผงธูปที่ตกลงบนอาหาร เพราะอาจทำให้ร่างกายได้รับสารเคมี เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะได้ และหลังเสร็จพิธีไหว้เจ้า ควรเก็บอาหารในอุณหภูมิที่เหมาะสม อาหารที่เน่าเสียง่ายควรเก็บในตู้เย็น เมื่อจะนำอาหารออกมากินควรอุ่นอาหารก่อนกินทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพของท่านและคนในครอบครัว ช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ต้องไม่ลืมที่จะเว้นรักษาระยะห่าง สวมหน้ากากอนามัย และล้างมือบ่อยๆ หากต้องไปซื้อของที่ตลาด หรืออาจลดความเสี่ยงด้วยการสั่งจองของไหว้ล่วงหน้า หรือสั่งซื้อทางออนไลน์ เพื่อลดความแออัดและเพิ่มความปลอดภัยในสุขภาพช่วงเทศกาลตรุษจีน

แหล่งข้อมูล : คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี (แพทย์แนะ วิธีการเลือกซื้ออาหารในช่วงเทศกาลตรุษจีน), สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) (แนะ 3 วิธี เลือกซื้ออาหารไหว้เจ้าช่วงตรุษจีน)