วันงดสูบบุหรี่โลก จัดขึ้นครั้งแรกในวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1988 โดยองค์การอนามัยโลก เนื่องจากได้เล็งเห็นอันตรายของบุหรี่ต่อสุขภาพ ทั้งผู้สูบบุหรี่และผู้ที่ไม่สูบบุหรี่แต่ได้รับควันบุหรี่ ซึ่งการจัดงาน                     วันงดสูบบุหรี่โลก เป็นการกระตุ้นให้ผู้สูบบุหรี่เลิกสูบบุหรี่ รวมทั้งให้รัฐบาล ชุมชนและประชากรโลก ได้ตระหนักถึงความสำคัญ ของการเข้าร่วมกิจกรรมและกระตุ้นให้รัฐบาลกำหนดนโยบาย กฎหมายเพื่อควบคุมยาสูบ ทั้งนี้องค์การอนามัยโลก ระบุชัดเจนว่า การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญของการป่วยและเสียชีวิตก่อนวัยอันควรที่สามารถป้องกันได้ โดยกำหนดให้ วันที่ 31 พฤษภาคม ของทุกปีเป็น วันงดสูบบุหรี่โลก ( World No Tobacco Day) คำขวัญวันงดสูบบุหรี่โลกครั้งแรก ปี 2531 คือ บุหรี่หรือสุขภาพ ต้องเลือกสุขภาพ (Between tobacco and the health, choose health)
ดอกลีลาวดี (ดอกลั่นทม) เป็นสัญลักษณ์ของ “วันงดสูบบุหรี่โลก” หมายถึง การขจัดสิ่งที่ไม่ดีออกไปจากตัวเรา ซึ่งดอกลีลาวดีเป็นดอกไม้ที่มีความหมายถึงการมีแต่ความสุข ละทิ้งความระทม ความเศร้าหมองต่างๆ นั่นก็คือให้มีความสุข สดใส และเมื่อใกล้ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม ของทุกปีจะมีกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนให้ผู้สูบบุหรี่ที่พยายามที่จะเลิกสูบบุหรี่ ทั้งหน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานสาธารณสุขทุกแห่ง ร้านอาหาร ตลอดจนหน่วยงานที่มีความสนใจ ได้ร่วมกันรณรงค์ให้เลิกสูบบุหรี่ บางหน่วยงานจะมีการจัดขบวนมอบของกระตุ้นให้กำลังใจ เพื่อวันที่ไร้บุหรี่สำหรับผู้ที่ตั้งใจจะเลิกบุหรี่อย่างแท้จริง

สถานการณ์การเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ทั่วโลก
กรมควบคุมโรค ระบุว่า องค์การอนามัยโลก รายงานว่ายาสูบเป็นหนึ่งในภัยคุกคามด้านสาธารณสุข
ที่ใหญ่ที่สุดของโลก ปัจจุบันมีผู้ใช้ยาสูบทั่วโลกประมาณ 1.3 พันล้านคน โดยคิดเป็น 80% ของผู้อาศัยอยู่ในประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลางซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากโรคและการเสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับยาสูบมากที่สุด ทุกๆ ปีจะมีผู้เสียชีวิตจากการใช้ยาสูบมากกว่า 8 ล้านคน ซึ่งในจำนวนนี้กว่า 7 ล้านคนเสียชีวิตจากการใช้ยาสูบโดยตรง ขณะที่ประมาณ 1.3 ล้านคนเสียชีวิตจากการได้รับควันบุหรี่มือสอง ขณะเดียวกันเด็กเกือบครึ่งหนึ่งของโลกต้องเผชิญกับอากาศที่ปนเปื้อนควันบุหรี่ และในแต่ละปีมีเด็กประมาณ 65,000 คนเสียชีวิตจากโรคที่เกี่ยวข้องกับควันบุหรี่มือสอง

สถานการณ์การเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ประเทศไทย
จากข้อมูลระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข พบว่าปีงบประมาณ  พ.ศ. 2567 มีผู้เสียชีวิตจากโรคที่เกิดจากการสูบบุหรี่ ทั้งหมด 24,465 คน จากจำนวนประชากรที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการคัดกรองทั้งหมด 16,554,349 คน จำแนกตามโรค ดังนี้ 1. ความดันโลหิตสูง จำนวน 12,734 คน 2. เบาหวาน จำนวน 7,100 คน 3. ปอดอุดกั้นเรื้อรัง จำนวน 1,885 คน 4. หลอดเลือดสมอง จำนวน 1,511 คน 5. มะเร็งอื่น ๆ จำนวน 1,091 คน และ 6. มะเร็งปอด จำนวน 144 คน

ผลกระทบที่เกิดจากการสูบบุหรี่
1. ผลเสียต่อสุขภาพของผู้สูบเอง เกิดขึ้นได้ทุกระบบ ตั้งแต่หัวจรดเท้า เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด มะเร็งต่าง ๆ ถุงลมโป่งพอง โรคปอด หอบหืด รวมถึงเป็นหมันและเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ
           2. ผลเสียต่อเศรษฐกิจและการงาน สิ้นเปลืองเงินจากค่ารักษาพยาบาลจากการเจ็บป่วย ทำให้ขาดงาน ส่งผลเสียเศรษฐกิจชาติ กำลังแรงงานบุคลากร รัฐบาลต้องเสียงบประมาณในการดูแลรักษาสุขภาพของผู้สูบบุหรี่กว่าปีละ 46,000 ล้านบาท
3. ผลเสียต่อสุขภาพของคนรอบข้าง จากการได้รับควันบุหรี่มือสองจะได้รับสารพิษต่าง ๆ ในควันบุหรี่ และมีโอกาสเกิดโรคได้เช่นเดียวกับผู้สูบบุหรี่ ในสตรีมีครรภ์ ไม่ว่าจากควันบุหรี่มือหนึ่งหรือมือสอง จะทำให้มีบุตรยาก เกิดโรคแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ คลอดก่อนกำหนด ทารกน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม และเกิดอาการไหลตายในเด็กได้ นิโคตินที่แม่ได้รับจากควันบุหรี่ออกทางน้ำนม ส่งผลให้เด็กได้รับนิโคตินด้วย ในเด็กเล็ก ทำให้เป็นหวัดบ่อยขึ้น เป็นหูน้ำหนวก หืดกำเริบ และอาจมีพัฒนาการล่าช้า
4. ผลเสียต่อสุขภาพจากการได้รับควันบุหรี่มือสาม เป็นสิ่งตกค้างจากควัน อนุภาคโลหะหนัก สารก่อมะเร็ง และสารกัมมันตรังสีที่ติดอยู่ตามเครื่องใช้ต่าง ๆ และเสื้อผ้า ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งสำหรับเด็กเล็ก
5. ผลเสียต่อสังคมและประเทศชาติ เป็นตัวอย่างที่ไม่ดีและเป็นที่รังเกียจของสังคม อาจทำให้เกิดเพลิงไหม้จากก้นบุหรี่ และผู้สูบได้รับโทษตามกฎหมาย หากสูบบุหรี่ในที่ห้ามสูบ

กรมอนามัย แนะแนวทางการเลิกบุหรี่
1. การให้นิโคตินทดแทน จะมีอยู่ในรูปของแผ่นแปะนิโคตินและหมากฝรั่งนิโคติน หลักการคือการให้สารนิโคตินในระดับต่ำ ๆ เพื่อระงับอาการขาดนิโคติน ได้แก่ อาการหงุดหงิดง่าย กระวนกระวาย เหนื่อยง่าย หลังจากนั้นลดขนาดยาลงเรื่อย ๆ จนหมด ทั้งแผ่นแปะนิโคตินและหมากฝรั่งนิโคติน ข้อจำกัดของการใช้นิโคตินทั้ง 2 รูปแบบ คือ 1)เมื่อเริ่มใช้ยาผู้สูบบุหรี่ต้องหยุดสูบบุหรี่ทันที 2)การใช้ยาไปด้วยแล้วค่อย ๆ สูบน้อยลง จะทำให้เลิกบุหรี่ไม่สำเร็จ นอกจากนั้นปริมาณนิโคตินโดยรวมที่ร่างกายได้รับเข้าไปอาจมากเกินไปทำให้เกิดอันตรายได้ ดังนั้น การใช้ยาทั้ง 2 ชนิดนี้จึงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
2. ยาเม็ดรับประทาน ในปัจจุบันมีแนวทางอื่นในการเลิกบุหรี่ในรูปยาเม็ดรับประทานที่สามารถลดอาการขาดนิโคตินโดยที่ผู้สูบบุหรี่ไม่จำเป็นต้องหยุดสูบบุหรี่ในทันทีที่ทานยา เนื่องจากยาตัวนี้ไม่มีส่วนผสมของสารนิโคติน จึงทำให้ไม่ต้องเสี่ยงกับการได้รับนิโคตินมากไป การใช้ยานี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เช่นเดียวกัน

สธ.จัดกิจกรรมวันงดสูบบุหรี่โลก ชูประเด็น “นิโคตินเสพติด จน ตาย”
(23 พ.ค. 68) นายกองตรี ดร.ธนกฤต จิตรอารีย์รัตน์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า องค์การอนามัยโลก ได้กำหนดให้วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันงดสูบบุหรี่โลก โดยในปี 2568 ประเทศไทยได้กำหนดประเด็นรณรงค์ คือ “กระชากหน้ากากธุรกิจบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินเสพติด จน ตาย” เพื่อย้ำเตือนให้เยาวชน และประชาชน รู้เท่าทันอันตรายจากการสูบผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกรูปแบบ 
ด้านนายมาร์ค แลนดรี รักษาการผู้แทนองค์การอนามัยโลก ประจำประเทศไทย กล่าวว่า จากประเด็นกระชากหน้ากากและเปิดโปงกลยุทธ์ในครั้งนี้ จะช่วยทำให้ประชาชนได้รับรู้ถึงกลวิธีที่อุตสาหกรรมบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าใช้ในการทำการตลาดสิ่งเสพติด ซึ่งการเปิดโปงกลยุทธ์จะช่วยเพิ่มความตระหนักในสังคม โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน และลดการใช้บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ 
ด้าน ศ.พญ.สมศรี เผ่าสวัสดิ์ ประธานสมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ กล่าวว่า บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกรูปแบบล้วนเป็นสินค้าอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน สมาพันธ์ฯ ขอใช้โอกาสนี้ขอบคุณไปยังนายกรัฐมนตรีรวมถึงหน่วยงานภาครัฐทุกฝ่าย ที่ได้มีนโยบายปราบปรามและปกป้องประชาชนและร่วมกันส่งเสริมสนับสนุนให้ลูกหลานได้เรียนในสถานศึกษาปลอดบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า พร้อมทั้งได้ส่งเสริมให้มีการบรรจุความรู้เกี่ยวกับพิษภัยของบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในหลักสูตรของนักเรียน นักศึกษาทุกระดับ
สำหรับกิจกรรมรณรงค์วันงดสูบบุหรี่โลก ในวันที่ 31 พฤษภาคม 2568 ณ ศูนย์การค้าเดอะมอลล์ไลฟ์สโตร์ งามวงศ์วาน ได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา 
ทรงพระกรุณาโปรดให้พลเอก ศิวะ ภระมรทัต กรมวังผู้ใหญ่ประจำวังศุโขทัย เป็นผู้แทนพระองค์เป็นประธานเปิดงานรณรงค์วันงดสูบบุหรี่โลก ประจำปี 2568 และมอบรางวัล World No Tobacco Day Award 2025 และ โล่ประกาศเกียรติคุณให้แก่บุคคล รวมถึงหน่วยงานที่มีผลงานยอดเยี่ยมและให้การสนับสนุนการดำเนินงานควบคุมยาสูบด้วยดีตลอดมา และในปีนี้ กระทรวงสาธารณสุข จัดการแข่งขันการประกวดวงดนตรี World No Tobacco Day Music Awards 2025 รอบชิงชนะเลิศ โดยมีเยาวชน วัยเรียน วัยรุ่น จากทั่วประเทศเข้าร่วมแข่งขันชิงโล่และเงินรางวัล จึงขอเชิญชวนผู้สนใจร่วมงานเพื่อให้กำลังใจเยาวชน คนรุ่นใหม่ และร่วมสร้างสังคมปลอดบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า อย่างยั่งยืน  

กิจกรรม “วันงดสูบบุหรี่โลก” ในกรุงเทพและปริมณฑล ได้แก่
•    กรุงเทพมหานคร 
- ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร วันที่ 28 พฤษภาคม 2568
- โรงพยาบาลรามาธิบดี วันที่ 28 พฤษภาคม 2568
- วิทยาลัยอาชีวศึกษาเสาวภา (โรงเรียนปลอดบุหรี่ไฟฟ้า สคบ.) วันที่ 29 พฤษภาคม 2568
- โรงพยาบาลรามาธิบดีจักรีนฤบดินทร์ วันที่ 30 พฤษภาคม 2568
- โรงพยาบาลตำรวจ วันที่ 30 พฤษภาคม 2568
- โรงพยาบาลประสานมิตร วันที่ 31 พฤษภาคม 2568
•    นนทบุรี
- โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นนทบุรี (โรงเรียนปลอดบุหรี่ไฟฟ้า สคบ.) วันที่ 28 พฤษภาคม 2568
- โรงเรียนเขมาภิรตาราม (โรงเรียนปลอดบุหรี่ไฟฟ้า สคบ.) วันที่ 30 พฤษภาคม 2568
- เดอะมอลล์ งามวงศ์วาน (กองงาน กรมควบคุมโรค) วันที่ 31 พฤษภาคม 2568