วันที่ 9 สิงหาคม 2569 เวลา 12.00 น. นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์น้ำ พร้อมรับฟังปัญหาและผลกระทบจากลำน้ำแม่คำ ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย โดยมีนายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย หัวหน้าส่วนราชการในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และตัวแทนเครือข่ายผู้ใช้น้ำในพื้นที่ร่วมสะท้อนปัญหาและเสนอแนวทางแก้ไข
.
นายผาย วงศ์ฟั่น ประธานเครือข่ายลุ่มน้ำคำ หมู่ 11 บ้านม่วงคำ ตำบลแม่คำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ได้นำเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาแม่น้ำคำแบบบูรณาการ เพื่อรองรับการบริหารจัดการน้ำจากอ่างเก็บน้ำแม่คำและอ่างเก็บน้ำแม่แสลบในอนาคต เนื่องจากเครือข่ายลุ่มน้ำคำ กลุ่มผู้ใช้น้ำภาคการเกษตร และประชาชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำคำ ได้รับผลกระทบจากปัญหาลำน้ำมาอย่างต่อเนื่อง
.
ลำน้ำแม่คำมีต้นกำเนิดจากพื้นที่อำเภอแม่ฟ้าหลวง ไหลผ่านอำเภอแม่จัน ก่อนเข้าสู่อำเภอเชียงแสน รวมระยะทางประมาณ 86 กิโลเมตร มีเกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ 9 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใช้ประโยชน์จากลำน้ำ ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ฟ้าหลวง เทศบาลตำบลสายน้ำคำ อำเภอแม่จัน เทศบาลตำบลแม่คำ อำเภอแม่จัน องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านด้าย อำเภอแม่สาย องค์การบริหารส่วนตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน องค์การบริหารส่วนตำบลศรีค้ำ อำเภอแม่จัน องค์การบริหารส่วนตำบลจอมสวรรค์ อำเภอแม่จัน เทศบาลตำบลจันจว้า อำเภอแม่จัน และองค์การบริหารส่วนตำบลป่าสัก อำเภอเชียงแสน
.
ตลอดแนวลำน้ำยังมีฝายชะลอน้ำและกักเก็บน้ำจำนวน 8 แห่ง ได้แก่ ฝายผาม้า ฝายกล้วยคำ ฝายอุดม และฝายใบไผ่ ในพื้นที่อำเภอแม่จัน ฝายร่องธาตุ อำเภอแม่สาย รวมถึงฝายป่าถ่อน ฝายศรีดอนมูล และฝายแม่คำใต้ ในพื้นที่อำเภอเชียงแสน
.
ปัจจุบันประชาชนที่อาศัยอยู่ริมฝั่งแม่น้ำคำได้รับผลกระทบเป็นประจำทุกปี โดยเฉพาะในฤดูฝนที่เกิดน้ำหลากล้นตลิ่งเข้าท่วมบ้านเรือนและพื้นที่การเกษตร สร้างความเสียหายเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ยังประสบปัญหากระแสน้ำกัดเซาะตลิ่งจนพังทลาย การเปลี่ยนทิศทางของลำน้ำทำให้เกิดพื้นที่งอกในบางจุด ขณะที่บางพื้นที่ถูกน้ำกัดเซาะจนสูญเสียพื้นที่เพาะปลูก
.
อย่างไรก็ตาม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ยังมีข้อจำกัดในการแก้ไขปัญหา เนื่องจากเกี่ยวข้องกับระเบียบ กฎหมาย และอำนาจหน้าที่ของหลายหน่วยงาน อาทิ กรมเจ้าท่า กรมชลประทาน และกรมทรัพยากรน้ำ ทำให้การดำเนินงานจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
.
เครือข่ายผู้ใช้น้ำลุ่มน้ำคำจึงเสนอให้หน่วยงานภาครัฐร่วมกันแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับการบริหารจัดการน้ำจากอ่างเก็บน้ำแม่คำ แม่แสลบ ซึ่งจะมีการก่อสร้างในอนาคต โดยเสนอแนวทางสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ สำรวจลำน้ำคำและแก้ไขบริเวณที่กระแสน้ำเปลี่ยนทิศให้กลับเข้าสู่ร่องน้ำเดิม ก่อสร้างแนวป้องกันตลิ่งเพื่อแก้ปัญหาน้ำกัดเซาะที่ดินของประชาชน ขุดลอกลำน้ำคำตลอดสายเพื่อแก้ปัญหาตื้นเขินและลดความเสี่ยงน้ำล้นตลิ่ง ตรวจสอบ ปรับปรุง และซ่อมแซมฝายชะลอน้ำที่มีอยู่ตลอดแนวลำน้ำ รวมถึงติดตั้งเครื่องวัดระดับน้ำและระบบเตือนภัยในช่วงฤดูน้ำหลาก เพื่อช่วยป้องกันและลดความเสียหายจากน้ำล้นตลิ่ง
.
ด้านนายทวีชัย โค้วตระกูล ผู้อำนวยการโครงการชลประทานเชียงราย กล่าวว่า กรมชลประทานได้เริ่มดำเนินโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำแม่คำ แม่แสลบ โดยปัจจุบันการออกแบบอ่างเก็บน้ำแล้วเสร็จเป็นที่เรียบร้อย และอยู่ระหว่างขั้นตอนการขอใช้พื้นที่ป่าไม้
.
นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้นำหัวหน้าส่วนราชการในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มาร่วมรับฟังปัญหาจากประชาชนในพื้นที่โดยตรง เพื่อนำข้อเสนอและปัญหาที่ได้รับไปสู่การแก้ไขอย่างตรงจุดและตรงตามความต้องการของเครือข่ายลุ่มน้ำคำ กลุ่มผู้ใช้น้ำภาคการเกษตรลุ่มน้ำคำ และประชาชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำคำ ซึ่งได้รับผลกระทบจากปัญหาลำน้ำมาอย่างต่อเนื่อง