23 กุมภาพันธ์ ของทุกปี เป็นวันสำคัญที่จารึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์ไทย ในฐานะวันกำเนิดสถานศึกษาหลักของนายทหารเรือไทย นั่นคือ "โรงเรียนนายเรือ" ซึ่งได้ทำหน้าที่หล่อหลอม "สุภาพบุรุษชาวเรือ" เพื่อปกป้องอธิปไตยทางทะเลของชาติมาอย่างยาวนานกว่า 120 ปี

ย้อนรอยพระราชปณิธาน "พระพุทธเจ้าหลวง"

ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงมีสายพระเนตรยาวไกลถึงความสำคัญของการมีกองทัพเรือที่ทันสมัย เพื่อป้องกันการรุกรานจากมหาอำนาจตะวันตกในยุคล่าอาณานิคม ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนนายเรือขึ้น เพื่อฝึกสอนวิชาการทหารเรือให้แก่คนไทย แทนการจ้างชาวต่างชาติ

"การทหารเรือนั้น เป็นการสำคัญอย่างหนึ่งของบ้านเมือง... ถ้าเราไม่มีทหารเรือที่เข้มแข็งพอที่จะรักษาความสงบเรียบร้อยในน่านน้ำไทยแล้ว บ้านเมืองเราก็หาความสุขสมบูรณ์ไม่ได้"

จาก "สุนันทาลัย" สู่ปากน้ำ สมุทรปราการ

• พ.ศ. 2443: เริ่มเปิดทำการสอนครั้งแรก ณ พระราชวังเดิม ฝั่งธนบุรี และใช้ตึก สุนันทาลัย เป็นสถานที่เรียน

• 23 กุมภาพันธ์ 2443: รัชกาลที่ 5 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดโรงเรียนนายเรืออย่างเป็นทางการ จึงถือเอาวันนี้เป็น วันสถาปนาโรงเรียนนายเรือ

• พ.ศ. 2495: โรงเรียนนายเรือได้ย้ายมาตั้ง ณ สถานที่ปัจจุบัน คือ ตำบลปากน้ำ จังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญบริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยา

มรดกจาก "เสด็จเตี่ย"

ความรุ่งเรืองของโรงเรียนนายเรือยังมีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับ พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ หรือ "เสด็จเตี่ย" องค์บิดาของทหารเรือไทย ผู้ทรงวางรากฐานการศึกษาและระเบียบแบบแผนของนักเรียนนายเรือให้มีความเข้มแข็งและเป็นมาตรฐานสากล

ปัจจุบัน โรงเรียนนายเรือยังคงมุ่งมั่นผลิตนายทหารสัญญาบัตรที่มีความรู้ความสามารถ ทั้งทางด้านวิชาการ วิศวกรรม และยุทธวิธีทางเรือ ภายใต้คำขวัญ "Know your duty, Have discipline, Be honest" (รู้หน้าที่ มีวินัย ซื่อสัตย์) เพื่อเป็นกำลังหลักในการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเลที่มีมูลค่ามหาศาลในปัจจุบัน

ข้อมูลอ้างอิง: หอจดหมายเหตุ โรงเรียนนายเรือ

• โครงการรักษ์ราชย์ (ข้อมูลประวัติศาสตร์รัชสมัย ร.5)

• กองประวัติศาสตร์ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ

ภาพอ้างอิง: รักษ์ราชย์

เรียบเรียงโดย: กรมประชาสัมพันธ์