• ฉายา: "ท่าดีไชยา"

• ลักษณะเด่น: ขึ้นชื่อเรื่องการป้องกันตัวที่แข็งแกร่ง (การป้อง ปัด ปิด เปิด) มีท่ายืนที่รัดกุม (ท่ายืนขยับแบบเสือลากหาง) เน้นการใช้ศอกและเข่าในระยะประชิด

• การแต่งกาย: พันผ้าเพียงแค่ข้อมือ (คาดเชือก) เพื่อให้ขยับนิ้วมือเพื่อจับทุ่มหรือหักแข้งขาคู่ต่อสู้ได้สะดวก

มวยไชยามีต้นกำเนิดจากอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ความโดดเด่นของสายนี้มาจากการที่ครูมวยในอดีตมักเป็นบุคคลชั้นสูงหรือผู้มีวิชาอาคม ทำให้มวยไชยาแฝงไปด้วยความประณีตและชั้นเชิงที่ซับซ้อน จนมีคำกล่าวว่า "หมัดหนักโคราช ฉลาดลพบุรี ท่าดีไชยา ไวกว่าท่าเสา"

1. เอกลักษณ์และการตั้งท่า (Fighting Style)

หัวใจของมวยไชยาคือการ "ประหยัดแรงแต่ได้ผลลัพธ์สูงสุด"

• การจดมวย: นักมวยไชยาจะจดมวยต่ำกว่าสายอื่น เรียกว่า "ท่าเสือลากหาง" หรือการย่อตัวลงต่ำเพื่อความมั่นคงและพร้อมที่จะพุ่งเข้าหาหรือถอยฉากได้อย่างรวดเร็ว

• การป้องกัน (Defense): มวยไชยาไม่ได้มีแค่การรับหมัด แต่มีหัวใจคือ "ป้อง ปัด ปิด เปิด"

  • ป้อง: ใช้มือหรือแขนรับ

  • ปัด: ปัดป้องอาวุธให้พ้นตัว

  • ปิด: ปิดป้องจุดอ่อนของตัวเอง

  • เปิด: เปิดช่องว่างของคู่ต่อสู้เพื่อโจมตีสวนกลับ

• คลุกวงใน: มวยไชยาเก่งมากในระยะประชิด ใช้ศอก เข่า และการจับทุ่ม (ทุ่ม ทับ จับ หัก) เพื่อสยบคู่ต่อสู้

2. การแต่งกายและการคาดเชือก

มวยไชยามีการคาดเชือกที่ "สั้น" กว่าสายอื่นอย่างเห็นได้ชัด:

• การพันมือ: พันเพียงแค่ ข้อมือ (ไม่เกินครึ่งท่อนแขน)

• เหตุผล: มวยไชยาเน้นการใช้ นิ้วมือ ในการคว้า จับ หัก หรือเหนี่ยวรั้งคู่ต่อสู้ หากพันผ้าหนาไปถึงศอกจะทำให้ขยับข้อมือและนิ้วมือได้ลำบาก ซึ่งขัดกับหลักการ "ทุ่ม ทับ จับ หัก" ของสายนี้

3. ท่าร่างที่เป็นตำนาน (The Core Movements)

• ลูกไม้มวยไทย: มวยไชยามีท่าไม้ตายที่รู้จักกันดีคือ "จระเข้ฟาดหาง" (ซึ่งมวยไชยาทำได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ) และท่า "หักงวงไอยรา"

• ท่าพันรั้ง: การใช้แขนพันรอบคอหรือแขนคู่ต่อสู้เพื่อกดให้เสียหลักแล้วโจมตีด้วยเข่าหรือศอก

มวยไชยาในปัจจุบัน

มวยไชยาเป็นสายมวยโบราณที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ไว้ได้เหนียวแน่นที่สุดสายหนึ่งครับ ปัจจุบันมีการเปิดสอนอย่างเป็นทางการและเป็นที่นิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ที่สนใจ ศิลปะการป้องกันตัว (Self-defense) เพราะสามารถนำไปใช้ในสถานการณ์จริงได้ดีมาก แม้แต่ในภาพยนตร์แอ็กชันระดับโลกหลายเรื่องก็นำท่าร่างของมวยไชยาไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบคิวบู๊