ในยุคที่โรคอุบัติใหม่เกิดขึ้นได้ตลอดเวลา การรู้เท่าทันโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนถือเป็นเรื่องสำคัญ หนึ่งในโรคที่องค์การอนามัยโลกจัดให้อยู่ในกลุ่มเฝ้าระวังระดับโลก คือ “ไวรัสนิปาห์ (Nipah Virus)” โรคติดเชื้อร้ายแรงที่อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพและชีวิตของมนุษย์อย่างรุนแรง

ไวรัสนิปาห์คืออะไร?

ไวรัสนิปาห์ เป็นเชื้อไวรัสที่ติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic disease) พบครั้งแรกในประเทศมาเลเซีย โดยมี ค้างคาวผลไม้ เป็นแหล่งรังโรคตามธรรมชาติ และสามารถแพร่เชื้อสู่สัตว์เลี้ยง เช่น สุกร ก่อนจะติดต่อมาสู่คน

ติดต่อได้อย่างไร?

การติดเชื้อไวรัสนิปาห์สามารถเกิดขึ้นได้หลายทาง ได้แก่

• การสัมผัสสัตว์ที่ติดเชื้อ หรือสารคัดหลั่งของสัตว์

• การรับประทานผลไม้หรืออาหารที่ปนเปื้อนน้ำลายหรือปัสสาวะของค้างคาว

• การติดต่อจากคนสู่คน ผ่านสารคัดหลั่ง เช่น น้ำลาย เสมหะ หรือการดูแลผู้ป่วยใกล้ชิด

อาการที่ควรเฝ้าระวัง

ผู้ติดเชื้ออาจมีอาการตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง เช่น

• ไข้สูง ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย

• ไอ เจ็บคอ หายใจลำบาก

• อาการทางระบบประสาท เช่น ง่วงซึม สับสน ชัก หรือสมองอักเสบ
  ในรายที่อาการรุนแรง อาจเสียชีวิตได้

ทำไมต้องเฝ้าระวัง ?

ปัจจุบันยัง ไม่มียารักษาเฉพาะและวัคซีนป้องกัน สำหรับไวรัสนิปาห์ การรักษาจึงเป็นการประคับประคองอาการ การป้องกันและการรู้เท่าทันจึงเป็นหัวใจสำคัญในการลดความเสี่ยงของการแพร่ระบาด

วิธีป้องกันตนเองและครอบครัว

• หลีกเลี่ยงการสัมผัสค้างคาวและสัตว์ป่วยหรือตายผิดปกติ

• รับประทานอาหารที่สะอาด ผลไม้ควรล้างให้สะอาดหรือปอกเปลือก

• หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำหรือกินอาหารที่อาจปนเปื้อนจากสัตว์

• ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์เจล

• หากมีอาการป่วยรุนแรงและมีประวัติเสี่ยง ควรรีบพบแพทย์ทันที

ร่วมกันรู้ทัน ป้องกันก่อนเกิดโรค

ไวรัสนิปาห์อาจเป็นโรคที่พบไม่บ่อย แต่มีความรุนแรงสูง การติดตามข่าวสารด้านสาธารณสุข ปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และร่วมกันดูแลสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด จะช่วยลดความเสี่ยงและสร้างความปลอดภัยให้กับสังคมไทยได้อย่างยั่งยืน

รู้ทันโรค ป้องกันได้ ก่อนภัยร้ายจะมาถึงตัวเราและคนที่รัก