ในช่วงฤดูหนาวของทุกปี หลายพื้นที่ในประเทศไทยมักต้องเผชิญกับปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก หรือ PM2.5 ที่กลับมาสูงเกินมาตรฐานอีกครั้ง จนมองเห็นเป็นหมอกควันสีขาวสลัวปกคลุมไปทั่วเมือง กรมประชาสัมพันธ์จึงขอหยิบยกความรู้มาสร้างความเข้าใจว่า "ทำไมฝุ่นถึงสะสม" และเราจะ "ป้องกัน" ได้อย่างไร

⚠️ ทำไมฝุ่นถึงสะสมมากในช่วงฤดูหนาว?

สาเหตุสำคัญไม่ได้มาจากแหล่งกำเนิดฝุ่นที่เพิ่มขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากปรากฏการณ์ทางอุตุนิยมวิทยาที่เรียกว่า "อุณหภูมิผกผัน" (Temperature Inversion)

หลักการทำงาน: ในสภาวะปกติ อากาศร้อนจะลอยตัวขึ้นสู่ที่สูงและพาฝุ่นละอองออกไป แต่ในฤดูหนาว อากาศเย็นจะกดทับอากาศร้อนไว้ ทำหน้าที่เหมือน "ฝาครอบ" ที่กักเก็บฝุ่นละอองให้อยู่ใกล้พื้นดิน ประกอบกับลมนิ่ง ทำให้ฝุ่นสะสมตัวหนาแน่นจนถึงระดับที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

📊 รู้จักเกณฑ์ค่าสี AQI 

ประเทศไทยได้ปรับปรุงค่ามาตรฐาน PM2.5 (เฉลี่ย 24 ชั่วโมง) ให้เข้มงวดขึ้นจาก 50 เหลือ 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เพื่อความปลอดภัยของประชาชน โดยสังเกตได้จากสี ดังนี้:

🛡️ 3 วิธีป้องกันตนเองตามคำแนะนำของสาธารณสุข

1. สวมหน้ากากที่เหมาะสม: ในพื้นที่สีส้มหรือแดง แนะนำให้สวมหน้ากาก N95 ซึ่งสามารถกรองอนุภาคขนาดเล็กได้มากกว่า 95% หากไม่มีให้สวมหน้ากากอนามัยซ้อน 2 ชั้นหรือเสริมกระดาษทิชชู่ข้างใน

2. จัดการสภาพแวดล้อมในบ้าน: ปิดประตูหน้าต่างให้มิดชิดในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง และหากเป็นไปได้ควรใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA เพื่อลดปริมาณฝุ่นภายในอาคาร

3. เช็กค่าฝุ่นก่อนออกจากบ้าน: ตรวจสอบคุณภาพอากาศผ่านแอปพลิเคชัน "Air4Thai" ของกรมควบคุมมลพิษ หรือแอปฯ "AirBKK" สำหรับชาวกรุงเทพฯ เพื่อวางแผนการเดินทาง

📖 แหล่งข้อมูลอ้างอิง (References)

• กรมควบคุมมลพิษ: ประกาศเรื่องดัชนีคุณภาพอากาศของประเทศไทย พ.ศ. 2566

• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข: แนวทางการดูแลสุขภาพประชาชนจากฝุ่นละออง PM2.5

• กรมอุตุนิยมวิทยา: ความรู้เรื่องปรากฏการณ์อุณหภูมิผกผัน (Temperature Inversion)

• กองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง: รายงานสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็กรายวัน

ด้วยความปรารถนาดีจาก กรมประชาสัมพันธ์