ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้ จะเป็นวันสำคัญที่ประชาชนชาวไทยจะได้มีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางของกฎหมายสูงสุดของประเทศ ผ่านการ "ออกเสียงประชามติเพื่อพิจารณาจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่" การลงประชามติ (Referendum) คือกระบวนการประชาธิปไตยทางตรงที่รัฐเปิดโอกาสให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งออกเสียงตัดสินใจในประเด็นที่มีความสำคัญต่อบ้านเมือง โดยเฉพาะเรื่อง "รัฐธรรมนูญ" ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจรัฐและสิทธิเสรีภาพของประชาชน
1. คำถามที่เราต้องตอบคืออะไร?
เมื่อท่านเข้าคูหา ท่านจะได้รับ "บัตรสีเหลือง" สำหรับการออกเสียงประชามติ โดยมีประเด็นคำถามหลักเพียงข้อเดียว คือ
“ท่านเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่”
ท่านสามารถเลือกทำเครื่องหมายกากบาท (X) ในช่องใดช่องหนึ่งเพียงเครื่องหมายเดียว ได้แก่ ![]()
❏ เห็นชอบ
❏ ไม่เห็นชอบ
❏ ไม่แสดงความคิดเห็น (หากไม่ประสงค์จะแสดงจุดยืนทางใดทางหนึ่ง)
2. ทำไมต้องทำประชามติในตอนนี้ ?
เหตุผลสำคัญมาจาก คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ระบุว่า แม้รัฐสภาจะมีอำนาจในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ต้องให้ประชาชนซึ่งเป็นผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญได้ลงมติเห็นชอบเสียก่อนว่า "สมควรจะมีฉบับใหม่หรือไม่" นอกจากนี้ยังเป็นไปตามนโยบายของคณะรัฐมนตรีที่ต้องการสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงเพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญที่เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น
3. ขั้นตอนการไปใช้สิทธิในวันเดียวกัน (สส. + ประชามติ) ในวันดังกล่าวจะมีขั้นตอนที่ควบคู่ไปกับการเลือกตั้ง สส. โดยมีลำดับดังนี้
ขั้นเตรียมตัว : เตรียมหลักฐานแสดงตน เชน บัตรประชาชน (หมดอายุก็ใชได) บัตรหรือหลักฐานอื่นใดของทางราชการหรือหนวยงานของรัฐ ออกใหที่มีรูปถายและมีเลขประจำตัวประชาชน ๑๓ หลัก ของผูถือบัตรที่ยังไมหมดอายุ หรือ แอปพลิเคชัน ไดแก ThaiD DLT QRLICENCE และบัตรคนพิการ
ช่วงที่ 1 (เลือกตั้ง สส.) :
🔹ตรวจสอบรายชื่อผูมีสิทธิ จากบัญชีรายชื่อที่ปดประกาศไวหนาที่เลือกตั้ง ซึ่งจะมี ๒ ชุด คือ บัญชีรายชื่อผูมีสิทธิเลือกตั้ง สส. และบัญชีรายชื่อผูมีสิทธิออกเสียงประชามติ
🔹แสดงตนขอใชสิทธิเลือกตั้ง สส. ลงลายมือชื่อหรือพิมพลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อผูมีสิทธิเลือกตั้ง สส.
🔹รับบัตรเลือกตั้ง สส. และลงลายมือชื่อ ที่ตนขั้วบัตรเลือกตั้ง ๒ ใบ คือ แบบแบงเขตเลือกตั้ง (เลือกคน) และแบบบัญชีรายชื่อ (เลือกพรรค)
🔹เขาคูหาลงคะแนนเลือกตั้ง สส. เขาคูหาลงคะแนนและทำเครื่องหมายกากบาท ☒ แล้วพับบัตรหย่อนลงหีบด้วยตนเอง
🚩 ช่วงที่ 2 : (ออกเสียงประชามติ)
หลังจากหยอนบัตรเลือกตั้ง สส. เสร็จแลว ใหเดินไปยังจุดถัดไปในที่เลือกตั้งเดียวกัน เพื่อขอใชสิทธิออกเสียงประชามติ
⭐แสดงตนขอใชสิทธิออกเสียงประชามติ ลงลายมือชื่อพิมพลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ ผูมีสิทธิออกเสียงประชามติ
⭐รับบัตรออกเสียงประชามติ และลงลายมือชื่อ ที่ตนขั้วบัตรฯ
⭐ เขาคูหาออกเสียงประชามติ เข้าคูหากากบาท ☒ เลือกคำตอบที่ต้องการ แล้วพับบัตรหย่อนลงหีบด้วยตนเอง
❗สิ่งที่ควรรู้ก่อนไปใช้สิทธิ
วันและเวลา: วันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 08.00 - 17.00 น.
ไม่มีลงคะแนนล่วงหน้า: สำหรับการประชามติ ไม่มีการลงคะแนนล่วงหน้า เหมือนการเลือกตั้ง ส.ส. แต่สามารถลงคะแนนนอกเขตได้หากลงทะเบียนตามกำหนด
การลงประชามติครั้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของข้อกฎหมาย แต่คือการแสดงเจตจำนงของเจ้าของอำนาจอธิปไตยว่าต้องการเห็นโครงสร้างการเมืองไทยเดินหน้าไปในทิศทางใด 1 เสียงของคุณ คือเสียงที่จะกำหนดกติกาของประเทศในอนาคต