พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงตระหนักถึงความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข และทรงมีพระราชประสงค์ให้ศาสนาเป็นหลักยึดเหนี่ยวจิตใจของประชาชนทุกหมู่เหล่า ด้วยทรงตระหนักดีว่าจุดมุ่งหมายของแต่ละศาสนาล้วนแล้วแต่ปรารถนาให้ศาสนิกชนดำรงตนเป็นคนดีมีจริยธรรม ด้วยพระวิสัยทัศน์นี้ พระองค์จึงทรงดำรงพระองค์ในฐานะ "องค์อัครศาสนูปถัมภก" เพื่อทำนุบำรุงศาสนาทุกศาสนาในประเทศอย่างเสมอภาค

สำหรับพระพุทธศาสนา พระองค์ทรงแสดงพระองค์เป็นพุทธมามกะและเสด็จออกผนวช ณ วัดพระศรีรัตนศาสนาราม เป็นเวลา ๑๕ วัน สะท้อนถึงพระราชศรัทธาอันแน่วแน่ รวมทั้งพระราชกรณียกิจหลากหลายตลอดรัชกาล อาทิ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ก่อตั้งโครงการทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทย ให้มีโอกาสศึกษาพุทธศาสนาอย่างถูกต้องและสามารถนำไปเผยแผ่ต่อไป และพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อการบูรณปฏิสังขรณ์วัด ส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรม การสร้างพระพุทธรูปสำคัญหลายองค์ การชำระและจัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับสมบูรณ์และฉบับคอมพิวเตอร์

ศาสนาอิสลาม พระองค์เสด็จฯ เยี่ยมเยียนพี่น้องมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้หลายครั้ง โดยทรงสนับสนุนการศึกษาศาสนาอิสลาม พระราชทานทุนการศึกษาแก่นักเรียนไทยมุสลิม มีพระราชดำริให้แปลพระมหาคัมภีร์อัลกุรอานเป็นภาษาไทย ตลอดจนเสด็จฯ ไปร่วมงานเมาลิดกลางเป็นประจำ และทรงสนับสนุนการสร้างมัสยิดหลายแห่ง

ศาสนาคริสต์ ทรงอุปถัมภ์กิจการต่าง ๆ เสด็จฯ เยือนนครรัฐวาติกัน การต้อนรับสมเด็จพระสันตปาปา และเสด็จฯ ไปในงานพิธีสำคัญของคริสต์ศาสนิกชน

ศาสนาซิกข์และพราหมณ์ - ฮินดู ทรงเป็นองค์ประธานในงานฉลองครบรอบ ๕๐๐ ปี แห่งศาสนาซิกข์ ทรงให้การอุปถัมภ์สำนักพราหมณ์ และทรงธำรงไว้ซึ่งพระราชพิธีตามโบราณราชประเพณี อันมีพิธีพราหมณ์ประกอบด้วย

ด้วยพระราชปณิธานในการสร้างความสามัคคี พระองค์จึงทรงเป็นศูนย์รวมใจของพสกนิกรทุกหมู่เหล่า ไม่เพียงทรงเป็นผู้นำด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แต่ยังทรงเป็นผู้นำด้านจิตใจที่ปลูกฝังความเข้าใจในความแตกต่าง พระมหากรุณาธิคุณนี้ทำให้ประชาชนไทยทุกเชื้อชาติศาสนารู้สึกมั่นคงและภาคภูมิใจในร่มพระบารมี นำพาประเทศไทยสู่ความสันติสุขและความเจริญก้าวหน้าอย่างยั่งยืน