พันธุ์ไม้ ณ อุทยานเฉลิมพระเกียรติรัชกาลที่ ๙

อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เกิดขึ้นจากพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ที่ทรงตั้งมั่นพระราชหฤทัยเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระราชทานพระอุทยานแห่งนี้ ให้เป็นสถานที่ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านดิน น้ำ ป่าของทั้งสองพระองค์ บนพื้นที่โครงการ ๔๗๙ ไร่ ประกอบพื้นที่น้ำ ๔๗ ไร่ พื้นที่สีเขียว ๑๐๕ ไร่ ภายใต้แนวคิด “สวนแห่งความสุขและความยั่งยืน” ณ อุทยานเฉลิมพระเกียรติฯ สะท้อนแนวพระราชดำริของการปลูกป่าแบบผสมผสาน ๓ อย่าง ได้ประโยชน์ ๔ อย่าง ได้แก่ ไม้ใช้งาน ไม้โตเร็ว ไม้เศรษฐกิจ และไม้รับประทานได้
นอกจากนั้นยังปลูกต้นไม้เพื่อการศึกษา ต้นไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัด ๗๗ จังหวัด ซึ่งสื่อความหมายว่าแต่ละจังหวัดประกอบขึ้นเป็นประเทศไทยหลอมดวงใจของพสกนิกรแห่งเป็นหนึ่งเดียว ในการน้อมรำนึกถึงพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และต้นไม้ที่ปรากฎในพื้นที่อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพันธุ์ไม้ต่าง ๆ ประกอบด้วย

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงปลูก ต้นรวงผึ้ง เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ใบโต ปลายใบแหลม ดอกเป็นช่อสีขาว เป็นไม้ดอกไม้ประดับ เปลือกทำเป็นยาแก้บิด และมูกเลือด หรือแก้ลงแดง

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทรงปลูกต้นคำมอกหลวง (Golden Gardenia) เป็นไม้ยืนต้น มีดอกขนาดใหญ่สีขาวนวล แล้วเปลี่ยนเป็นดอกสีเหลืองทอง มีกลิ่นหอม เป็นไม้ประดับ ใช้เมล็ดต้มเคี่ยวกับน้ำผสมเป็นยาสระผมฆ่าเหา

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงปลูกต้นโมกหลวง (Kurchi) เป็นไม้ยืนต้น ต้นมีน้ำยางสีขาว ใบเดี่ยวบางคล้ายกระดาษ รูปรีหรือขอบขนาน เป็นไม้ประดับ ให้กลิ่นหอม เนื้อไม้สีขาวใช้ทำของใช้ได้ เปลือกต้นมีรสขมฝาด มีสารแอลคาลอยด์ที่สำคัญคือ คอเนสซีน (conessine) ซึ่งมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย แก้ท้องร่วง

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงปลูกต้นรัตนพฤกษ์/คูนสายรุ้ง (Rainbow Shower Tree) เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง ดอกออกเป็นช่อใหญ่ตามซอกใบและปลายกิ่ง ช่อเป็นพวงห้อยลง ปลูกเป็นไม้ประดับ ให้กลิ่นหอม

ต้นกระทุ่มนา (Mitrayna Korth) เป็นไม้ต้นผลัดใบขนาดกลาง เป็นทรงพุ่มกลม ช่อดอกออกตามปลายกิ่ง ใบ เมื่อเคี้ยวมีรสขม ช่วยลดความดันโลหิต
เปลือกต้นรักษาโรคผิวหนังทุกชนิด แก้มะเร็ง

ต้นแก้วเจ้าจอม (Lignum Vitae) เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ดอกจะมีสีฟ้าเป็นดอกเดี่ยว สีจะค่อย ๆ จางเมื่อแห้งลง ใช้เป็นยาขับเสมหะ แก้ไขข้ออักเสบ แก้ปวดประจำเดือน แก้โรคหอบหืด แก้โรคเบาหวาน แก้โรคเกาต์ ขับปัสสาวะ

ต้นขนุน (Jackfruit tree) เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ดอกทั้งช่อจะเจริญร่วมกันเป็นผลรวมมีขนาดใหญ่ ผลดิบเปลือกสีเขียว หนามทู่ เมื่อแก่เปลือกสีน้ำตาลอ่อน เนื้อขนุนสุกใช้รับประทานเป็นผลไม้ และใช้ท่าขนมได้หลายชนิด

ต้นขนุนพันธุ์ไพศาลทักษิณ (Jackfruit tree) เป็นไม้ยืนต้น ผลรวมทรงกลม มีหนามสั้น สีเขียวอมเหลือง ลักษณะเด่นคือ ซังน้อย เนื้อหนา เปลือกบาง และยางน้อย ผลอ่อนนำมาลวกจิ้มน้ำพริกหรือประกอบอาหาร ผลสุกเนื้อในสีเหลือง รสหวาน ทรงต้นให้ร่มเงาได้ดี

ต้นขี้เหล็กบ้าน (Cassod tree) เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงปานกลาง ดอกช่อสีเหลืองอยู่ตามปลายกิ่ง ผลเป็นฝักแบนยาวมีสีคล้ำ ดอกรักษาโรคเส้นประสาท
นอนไม่หลับ รากรักษาไข้ โรคเหน็บชา ลำต้นและกิ่ง เป็นยาระบาย รักษาโรคผิวหนัง

ต้นจันทร์กะพ้อ (Resak) เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ดอกออกตามกิ่งเป็นช่อเล็ก ๆ ทยอยบาน เป็นไม้ประดับ ดอกมีกลิ่นหอมค่อนข้างแรงมาก และสามารถน่าดอกมาปรุงเป็นยาหอม แก้ลม และบำรุงหัวใจ

ต้นจำปี (White chempaka) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ลำต้นสีน้ำตาลแตกเป็นร่องถี่ กิ่งเปราะ ออกดอกเดี่ยวที่ซอกใบ กลีบดอกสีขาว เป็นไม้ประดับ มีกลิ่นหอม สามารถนำมาใช้อบเสื้อผ้าให้มีกลิ่นหอมได้

ต้นจำปีสิรินธร (Champi Sirindhorn) ไม้ต้นขนาดกลาง ถึงขนาดใหญ่ ใบรูปรี โคนใบมนกลม ออกดอกเดี่ยวที่ซอกใบใกล้ปลายยอด ดอกตูมรูปกระสวย
ปลูกไว้เป็นไม้ดอกไม้ประดับ มีกลิ่นหอม

ต้นชงโค (Puple orchid tree) ไม้พุ่มหรือไม้ต้นผลัดใบขนาดกลาง ใบเดี่ยวเรียงสลับ ดอกสีชมพูอมม่วง สีม่วงสดคล้ายกล้วยไม้ และสีขาว มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ใช้รากเป็นยาขับลม เปลือกเป็นยาแก้ท้องร่วง มีฤทธิ์ แก้ท้องเสีย พอกฝี

ต้นตะกู (Bur-flower Tree) เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกแตกเป็นร่องละเอียด ตามยาว เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามเป็นคู่ ดอกมีสีเขียวอมเหลือง เมื่อแก่จะกลายเป็นสีเหลืองเข้ม มีกลิ่นหอม เนื้อไม้แปรรูปเป็นเฟอร์นิเจอร์ได้ทุกชนิด เนื่องจากไม้ตะกูมีสีสวยงาม

ต้นตะแบกนา (Tabaek) เป็นต้นไม้ผลัดใบ ดอกสีม่วงอมชมพูต่อมาเปลี่ยนเป็นสีขาว หรือเกือบขาว ออกรวมกันเป็นช่อตามปลายกิ่ง เนื้อไม้ใช้ท่าสิ่งปลูกสร้างที่รับน้ำหนัก เสา กระดานพื้น และนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ

ต้นตะแบกใหญ่ (White Myrtle) เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ใบโต ปลายใบแหลมดอกสีขาว เป็นช่อแบนใหญ่ ดอกแตกออกเป็นกลีบกลม 6 กลีบพอแก่จวนจะร่วง จะกลายเป็นสีม่วงแดงเป็นช่อใหญ่ หรือพุ่มสีผึ้ง รวมกันเป็นช่องามน่าดู เป็นไม้ดอกไม้ประดับ เปลือกทำเป็นยาแก้บิด และมูกเลือด หรือแก้ลงแดง

ต้นทองกวาว (Flame of the Forest) ไม้ขนาดกลาง ลำต้นส่วนมากจะคดงอ และ แตกกิ่งต่ำใบ ลักษณะคล้ายรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ดอกสีแสด ส่วนสีเหลืองหายาก ดอกให้สีแดงใช้ย้อมผ้า เมล็ดใช้บำบัดพยาธิภายใน

ต้นทองหลาง (Indian Coral Tree) เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบในระยะสั้น ๆ เรือนยอดแผ่กว้าง ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ออกดอกเป็นช่อ กลีบดอก เป็นสีแดงเข้ม ดอกมีลักษณะเป็นรูปดอกถั่ว ใบใช้ตำพอกรักษาฝี นำมาบดทาแก้โรคบวมตามข้อ

ต้นบัวสวรรค์ (Gustavia) เป็นไม้พุ่มสูง ใบเดี่ยว ออกสลับ รูปใบหอก ปลายใบเรียว ขอบหยัก ดอกมีกลีบดอก 8 - 9 กลีบ ค่อนข้างหนา สีชมพู
กลิ่นหอม ออกดอกตลอดปี ปลูกเป็นไม้ประดับ

ต้นประดู่แดง (Monkey flower tree) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่มี ใบเป็นรูปมนรีออกเป็นคู่ ออกดอกเป็นช่อ ดอกสีแดงสด จะทยอยกันบานไล่ขึ้นไปตั้งแต่โคนก้านช่อจนถึงปลายช่อ เกสรยาวยื่นออกมากลางดอก ปลูกเป็นไม้ประดับ ดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ

ต้นปีบทอง (Tree jasmine) เป็นไม้ต้นผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ดอกมีสีเหลืองอมส้มหรือสีส้ม ออกเป็นกระจุกตามกิ่ง และล่าต้น กลีบเลี้ยง รูปถ้วยสีม่วงแดง กลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอด ลำต้นใช้แก้ซางในเด็กที่มักจะมีเม็ดขึ้นในปากและลำคอ ช่วยแก้ลิ้นเป็นฝ้า ปวดฟัน รักษาโรคผิวหนัง โรคเรื้อน

ต้นพรหมจุฬาภรณ์ เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก มีดอกขนาดเล็ก สีขาวเด่น และ เปลี่ยนเป็นสีครีม เมื่อดอกมีอายุมากขึ้น มีกลิ่นหอมคล้ายกลิ่นดอกโมก มีสารเคมีทุติยภูมิที่มีฤทธิ์ต้านมะเร็ง และอาจพัฒนาเป็นยาต้านมะเร็งได้ ในอนาคต

ต้นมหาพรหมราชินี (Mahaphrom Rachini) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก กิ่งอ่อนมีขนอ่อนคลุมอยู่ ใบรูปหอก เป็นดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อ ใกล้ปลายยอด โคนกลีบสีเขียวอ่อน ปลายกลีบสีม่วงเข้ม กระดกงอขึ้นและประกบติดกัน เป็นรูปกระเช้า มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ปลูกเป็นไม้ประดับ

ต้นมะกอก (Jew's plum) เป็นไม้ยืนต้น ขนาดกลาง ปลายใบเป็นติ่งแหลม โคนใบแหลมหรือเบี้ยว ดอกเป็นช่อสีขาวตามปลายกิ่ง ผลสดมีเนื้อฉ่ำน้ำลักษณะรูปไข่หรือรูปรี เมื่อสุกผลสีเหลืองหม่น ยอดอ่อนและใบใช้รับประทานเป็นผักรสเปรี้ยว ผลรสเปรี้ยวหวานเย็น ผลสุกใช้ปรุงรสเปรี้ยว

ต้นมะตูม (Bael) ลำต้นสูง เปลือกลำต้นมีสีเทาเรียบเป็นร่องตื้น เนื้อไม้แข็ง ใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยรูปไข่หรือรูปหอก ดอกสีขาวหรือขาวอมเขียว มีกลิ่นหอม ผลมีเปลือกแข็งเรียบ ใช้รับประทานได้ทั้งแบบสดและแบบแห้ง และใช้เป็นยารักษาอาการท้องร่วง ท้องเดิน โรคลำไส้

ต้นมะเม่า (Maoberry/ Mamao) เป็นไม้ยืนต้น ใบเดี่ยวสีเขียวเป็นมัน โคนใบเรียวมน ดอกออกเป็นช่อ ตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกแยกเพศแยกต้น ผลกลม ออกรวมกันเป็นพวง ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกเป็นสีแดง สุกเต็มที่เปลี่ยนเป็นสีด่า ประโยชน์ ผลรับประทานได้ มีรสเปรี้ยว โดยรับประทาน เป็นผลไม้ สดหรือแปรรูปเป็นน้ำผลไม้เป็นยาระบาย ช่วยบ่ารุงสายตา

ต้นมะฮอกกานี (Broad Leaf Mahogany) เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ผลัดใบ ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียง เวียนสลับ ดอกสีเหลืองอมเขียว มีกลิ่นหอม ออกดอกเป็นช่อแบบช่อ แยกแขนง ที่ซอกใบใกล้ปลายกิ่ง เปลือกต้นรสฝาดขม ฝนทาสมานแผล ต้มดื่มแก้ไข้

ต้นโมกราชินี เป็นไม้ต้นขนาดกลางสูง เป็นดอกเดี่ยว ออกดอกปลายยอด กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว กลางดอกมีรยางค์เป็นขนยาว กลิ่นหอมอ่อน ๆ ผลเป็นฝัก ออกเป็นคู่กางออก เมื่อแก่มีสีน้ำตาลและแตกออก ปลูกเป็นไม้ประดับและไม้มงคล

ต้นราชพฤกษ์/คูน (Golden showe) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ดอกขึ้นเป็นช่อ มีกลีบดอกสีเหลืองขนาดเท่ากัน 5 กลีบ มีกลิ่นฉุน และมีเมล็ดที่มีพิษเป็นจ่านวนมาก ประโยชน์

ต้นลีลาวดี (Temple tree) เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก เรือนยอดรูปไข่ หรือ รูปร่ม แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มกว้าง ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอกแกมรูปไข่กลับ ดอกเป็นช่อแบบกระจุกแยกแขนง ปลายแยกเป็น 5 แฉก ดอกมีสีขาวแกม สีเหลือง มีกลิ่นหอม ปลูกเป็นไม้ประดับ ดอกลีลาวดีใช้ผสมกับพลูทำเป็นยาแก้ไข้และไข้มาลาเรีย รากช่วยรักษาไข้หวัด

ต้นสมอไทย (Myrabolan Wood) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบ เปลือกต้นขรุขระ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรี ดอกออก ที่ซอกใบหรือปลายยอด กลีบสีเหลือง ผลเป็นผลสด รูปวงรี เมื่อแก่สีเขียวอมเหลือง ผลอ่อนจะมีฤทธิ์เป็นยาระบาย ผลแก่จะมีฤทธิ์ฝาด ใช้อมกลั้วคอแก้เจ็บคอ

ต้นสมอพิเภก (Beleric myrobalan) เป็นไม้ยืนต้น เปลือกต้นสีน้ำตาลอมแดง มีรอยแตกขนาดเล็ก บางและหลุดร่อน ใบเป็นใบเดี่ยว ดอกเป็นช่อ ช่อดอกชี้ สีเหลืองหรือเหลืองอมเขียว กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ เชื่อมติดกัน ฐานรองดอกเป็นรูปถ้วย ผลเดี่ยว ทรงกลมรี สีเขียว หรือเขียวอมเหลือง ผิวเกลี้ยง เนื้อแข็งติดเมล็ด ผลดิบรสเปรี้ยว ใช้เป็นยาระบาย แก้ไข้

ต้นสะเดาช้าง (Pink Cedar) เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ เปลือกต้นสีเทาเรียบ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ขึ้นเรียงสลับ ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่ง แต่ละช่อมีดอกย่อยขนา เล็ก เวลาบานมี 5 กลีบ สีขาว อมเหลือง ส่งกลิ่นหอมทั้งวัน ใบกับเมล็ด นำมาสกัดสารทำยาฆ่าแมลง เปลือกนำไปต้มดื่ม น้ำทำเป็นยาแก้บิดและท้องร่วง

ต้นเสลาใบเล็ก (Thai bungor) เป็นต้นไม้ขนาดกลาง เรือนยอดทรงกลมทึบ ใบดก กิ่งโน้มลงรอบทรงพุ่ม เปลือกต้นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม ดอกสีม่วง ม่วงอมชมพู หรือม่วง กับขาว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ผลรูปเกือบกลม ผิวแข็ง เนื้อไม้ใช้สร้างบ้าน ใบบดกับกำยานก้อนเล็กๆ ใช้ทาแก้ผดผื่นคัน

ต้นอินทนิลน้ำ (Queen’s Crape Myrtle) เป็นไม้ต้นสูง ผลัดใบเร็ว ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเป็นคู่หรือเยื้องกันเล็กน้อย ดอกบานกว้าง กลีบรองดอกรูปถ้วย ปลายแยกเป็น 6 แฉก รูปช้อนปลายแผ่ โคนกลีบเป็นก้านเรียว ผลแห้งรูปกระสวยป่องกลาง ใบอ่อนตากแดดแล้วชงเป็นชาแก้เบาหวานและลดความอ้วน

ต้นทุ้งฟ้า (Hard alstonia, Hard milkwood) เป็นไม้ต้นไม่ผลัดใบ เรือนยอดรูปไข่ เปลือกสีขาวอมเทา มีน้ำยางสีขาว ออกดอกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว อมเหลือง ผลเป็นฝักเรียวยาว ขนาดเล็ก ใช้ทำกระดาน พื้นหรือฝาบ้าน เครื่องเรือนที่ไม่ต้องการ ความแข็งแรงมาก รากใช้ผสมยาบำรุงร่างกาย บำรุงกำหนัด เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดกระบี่

ต้นไทรย้อยใบแหลม (Golden fig, Weeping fig) ไม้ต้นสูง มีรากอากาศออกจากกิ่งที่ห้อยลง มีน้ำยางสีขาว ใบสลับรูปไข่ รูปรี หรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมยาว โคนใบมนหรือเรียว เส้นแขนงใบจำนวนมาก ดอกขนาดเล็กจำนวนมาก เรียงอยู่ภายในฐานรองดอกดูคล้ายผลออกตามซอกใบ ฐานรองดอกทรงกลมหรือรี มีช่องเปิด สุกสีเหลืองหรือสีแดงเข้ม ไม้ประดับ ให้ร่มเงา ผลเป็นอาหารของนก เป็นต้นไม้มงคลประจำกรุงเทพมหานคร

ต้นขานาง (Moulmein lancewood) ไม้ต้นสูงผลัดใบ ลำต้นเปลาตรง กิ่งอ่อน มีขนสั้นนุ่ม ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่กลับ ปลายใบมน เป็นติ่งแหลม โคนใบสอบ ขอบใบจักฟันเลื่อย แผ่นใบมีขนสั้นสากมือด้านบน ช่อดอกกระจุกกลมเรียงบนก้านช่อ เรียวยาวห้อยลง ดอกขนาดเล็ก สีเหลืองอ่อนอมเขียว มีกลิ่นเหม็น ผลขนาดเล็ก เนื้อไม้แข็ง เหนียว แต่ไม่ทนทานมากนัก ใช้ทำเครื่องเรือน เสาด้ามเครื่องมือทางการเกษตร เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดกาญจนบุรี

ต้นมะหาด (Monkey jack) ไม้ต้นสูง ส่วนต่าง ๆ มีน้ำยางสีขาว เปลือกแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ ใบเดี่ยว เรียงสลับในระนาบเดียวกัน รูปรี รูปไข่ ปลายใบแหลม โคนใบมน ผิวใบมีขนทั้งสองด้าน ดอกเล็กสีขาวอมเหลือง ออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกเล็ก ผลกลมขนาดใหญ่เปลือกนอกมีผิวขรุขระ เนื้อไม้ใช้ก่อสร้าง ใช้ทำเครื่องดนตรี เปลือกใช้ทำเชือก รากให้สีเหลือง ใช้ย้อมผ้า แก้ไข้ ขับพยาธิ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดกาฬสินธุ์

ต้นสีเสียด(Catechu tree) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทา แตกกิ่งต่ำ ตามกิ่งมีหนามโค้งเป็นคู่ ใบเป็นขนนก สองชั้น ช่อดอกแบบช่อหางกระรอกออกตาม ซอกใบ ดอกขนาดเล็ก สีเหลือง มีกลิ่นหอม ผลเป็นฝัก แบนบาง สีน้ำตาลเป็นมันวาว เมล็ดรูปรี แบน เนื้อไม้ใช้ทำสิ่งปลูกสร้าง แก่นให้น้ำฝาดใช้ฟอกหนัง และให้สีน้ำตาลสำหรับย้อมผ้า แห อวน ก้อนสีเสียดเป็นยาสมานอย่างแรง แก้โรคท้องร่วง บิด แก้ไขจับสั่น แก้ไอ รักษาแผล ในลำคอ เหงือก ลิ้น และฟัน เป็นต้นไม้มงคล
ประจำจังหวัดกำแพงเพ็ชร

ต้นกัลปพฤกษ์ (Wishing tree) ไม้ต้นผลัดใบสูง เปลือกสีเทา กิ่งอ่อน ใบอ่อน และช่อดอกมีขน ใบประกอบ แบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับใบย่อย เรียงตรงข้าม ปลายใบมน โคนใบกลม ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบ กลีบเลี้ยงและ กลีบดอกเลี้ยง กลีบดอกรูปไข่แกมรูปใบหอก กลีบดอกเริ่มบาน สีชมพู เมื่อใกล้โรยเปลี่ยนเป็นสีขาว ผลเป็นฝักรูปทรงกระบอก เป็นไม้ประดับ เนื้อในฝักเป็น ยาระบายอ่อนๆ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดขอนแก่น

ต้นจันอิน (Gold apple) ไม้ต้นสูง เปลือกสีดำ กิ่งอ่อน มีขน ใบเดี่ยว เรียงสลับ แผ่นใบรูปรี หรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม หรือแหลมยาว โคนใบแหลม หรือมน ดอกสีขาวหรือเหลืองอ่อน มีกลิ่นหอม กลีบดอกรูปคนโท ผลมีเนื้อ หลายเมล็ด กลมหรือ แป้น สุกมีกลิ่นหอม เมล็ดมีแอนโกสเปอร์มเรียบ เป็นไม้ประดับ ผลรับประทานได้ มีรสหวานและฝาดเล็กน้อย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดจันทบุรี

ต้นอะราง (Copper pod) ไม้ต้นสูง เปลือกเรียบหรือแตก ใบประกอบแบบขนนกสองชั้นเรียงสลับ ใบย่อย รูปขอบขนาน เบี้ยว ปลายใบเว้าตื้น แผ่นใบมีขนสีน้ำตาลแดงประปรายด้านล่าง ช่อดอกแบน ช่อกระจะห้อยลง ดอกสีเหลือง ผลเป็นฝักแบน รูปใบหอก ปลายแหลม สีน้ำตาลแดง เป็นไม้ประดับเปลือก มีรสฝาดรับประทานเป็นยากล่อมเสมหะ แก้โรคท้องร่วง เป็นยาขับลม เนื้อไม้ใช้สร้างเครื่องเรือน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดฉะเชิงเทรา

ต้นประดู่ป่า (Burma padouk,Burmese ebony) ไม้ต้นสูง เปลือกต้น
สีน้ำตาลดำ แตกเป็นสะเก็ด เปลือกในมีน้ำเลี้ยงสีแดง เนื้อไม้ สีขาวอมเหลือง แก่นสีน้ำตาลแกมแดง เรือนยอดเป็นพุ่มกลมทึบ โคนใบมน ออกดอกเป็นช่อที่ซอกใบ รูปดอกถั่ว กลีบดอกสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอม ผลแผ่เป็นปีกแบนๆ เนื้อไม้สวยงาม แข็งแรง ทนทาน ใช้ทำเสา พื้น ต่อเรือ เครื่องเรือน เครื่องดนตรี เช่น ซอ ลูกและรางระนาด เปียโน เปลือก ให้น้ำฝาด ใช้ฟอกหนัง แก่น ให้สีแดงคล้ำ น้ำใช้ย้อมผ้า เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดชลบุรี

ต้นมะตูม (Bael fruit tree, Bangal quince, Bilak) ไม้ต้นสูงผลัดใบ แตกกิ่งต่ำ ตามลำต้นมีหนามยาว เปลือกสีเทา ใบย่อยรูปรีหรือรูปไข่ ดอกขนาดเล็ก สีขาวหรือสีเหลือง มีกลิ่นหอม ผลสดมีเนื้อหลายเมล็ด ทรงรีหรือทรงกลม ผนังผล แข็งมาก เนื้อในผลสีเหลืองมียางเหนียว เมล็ดรูปรี เนื้อไม้ใช้ทำเกวียน หวี ใบอ่อนและยอดอ่อน ใช้รับประทาน ใบใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา ยางจากผลดิบผสมทำกระดาษแทนกาว เปลือกของผลให้สีเหลืองใช้ย้อมผ้า เนื้อในเชื่อมทำเป็นของหวานและใช้ทำเครื่องดื่ม ช่วยย่อยอาหาร รักษาโรคกระเพาะ แก้ท้องเสีย ผลสุกเป็นยาระบายแก้ท้องร่วง ท้องเดิน โรคลำไส้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดชัยนาท

ต้นขี้เหล็กบ้าน (Thai copper pod) ไม้ต้นสูง เปลือกสี เทาอมน้ำตาล แตกตามยาวเป็นร่อง มีขนสั้นนุ่ม ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ โคนใบกลม ช่อดอกแบบช่อกระจะ แยกแขนงออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกสีเหลือง ผลเป็นฝักแบนสีน้ำตาล รูปไข่สีน้ำตาล เป็นไม้ประดับ ใบอ่อนและดอกอ่อนรับประทานได้ รากแก้ไข้บำรุงธาตุ แก้โรคเหน็บชา ลำต้นและใบเป็นยาระบาย แก้นิ่ว ขับปัสสาวะ แก้เบาหวาน ลดความดัน ช่วยให้ นอนหลับ เปลือกและฝัก แก้เส้นเอ็นพิการ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดชัยภูมิ

ต้นมะเดื่อชุมพร (Cluster fig) ไม้ต้นสูงผลัดใบ ส่วนต่าง ๆ มีน้ำยางสีขาวหรือสีครีม กิ่งอ่อนมีขนละเอียด ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ รูปไข่ รูปขอบขนานหรือ รูปใบหอก ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนใบมน หรือกลม ดอกขนาดเล็ก ผลเป็นทรงกลมหรือรูปไข่กลับ ผิวมีขนละเอียด ผลสุกมีสีชมพูหรือสีแดงเข้มอมม่วง เป็นไม้ประดับกลางแจ้ง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดชุมพร

ต้นกาสะลองคำ (Tree jasmine) หรือปีบทอง ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทา แตกเป็นสะเก็ด ใบประกอบแบบขนนก 2 - 3 ชั้น เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบประกอบย่อย 3 - 4 คู่ ใบย่อยมี 3 - 5 คู่เรียงตรงข้าม รูปรีหรือ รูปขอบขนาน แกมรูปใบหอก ปลายใบแหลม ดอกเป็นช่อ กระจุกสั้น ๆ ตามลำต้นหรือกิ่ง ผลเป็นแตกเป็น 2 ซีก มีเมล็ดจำนวนมาก เป็นไม้ประดับ เป็นต้นไม้มงคลมงคลประจำจังหวัดเชียงราย

ต้นทองกวาว (Bastard teak) หรือดอกจาน จังหวัดเชียงใหม่ ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทาคล้ำ ใบประกอบมีใบย่อย 3 ใบเรียงสลับ ใบย่อย ใบปลายรูปไข่กลับ ปลายใบมนโคนใบรูปลิ่ม ผลเป็นฝัก รูปขอบขนาน แบน กว้าง เปลือกใช้ทำเชือกและกระดาษ ยาแก้ท้องร่วง ใบตำพอกฝีและสิว ถอนพิษ แก้ปวดท้อง ริดสีดวง ดอกถอนพิษไข้ ขับปัสสาวะ ย้อมผ้า เมล็ดใช้ขับพยาธิตัวกลม เป็นต้นไม้มงคลมงคลประจำจังหวัดเชียงใหม่

ต้นศรีตรัง (Jacaranda) จังหวัดตรัง ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีน้ำตาลอมเทา แตกล่อนเป็นแผ่นบางตามยาว ใบประกอบแบบขนนก 2 ชั้น เรียงตรงข้าม ปลายใบแหลม ออกดอกเป็นช่อแบบช่อกระจุก แยกแขนง ออกตามซอกใบหรือกิ่ง กลีบดอกสีม่วง มีผลเป็นฝัก เป็นไม้ประดับกลางแจ้ง
เป็นต้นไม้มงคลมงคลประจำจังหวัดตรัง

ต้นหูกวาง (Tropical almond, Indian almond) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ มีพูพอนเตี้ย ๆ เปลือกแตกเป็นร่องตื้น ๆ กิ่งแตกตามแนวนอน ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ ออกหนาแน่นตามปลายกิ่ง รูปไข่ ดอกขนาดเล็ก สีขาวนวล ไม่มีกลีบดอก ผลแห้งแล้วแตก รูปไข่หรือรูปรี ผนังผลด้านในเป็น เส้นใย มีเมล็ดเดียว เป็นไม้ประดับ เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างทำเรือ เปลือกมีรสฝาดใช้แก้ท้องเสีย ฟอกหนัง ย้อมผ้า และย้อมหวาย ทำหมึก เมล็ดรับประทานได้ มีน้ำมันกลิ่นคล้ายอัลมอนด์ ใช้รักษาแผลไฟไหม้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดตราด

ต้นแดง (Iron wood) ไม้ต้นสูง ผลัดใบสีเทาอมแดง มีน้ำยางสีแดง เปลือกในสีน้ำตาลแดง ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ มีต่อมสีชมพูหรือสีน้ำตาลแดง ก้านใบประกอบย่อย ใบย่อยมี 3 - 6 คู่ ปลายใบแหลม โคนใบรูปลิ่มหรือมน ดอกเล็กสีเหลือง กลิ่นหอมอ่อนๆ ออกเป็นช่อกระจุกแน่น เนื้อไม้แข็งเหนียว มีความทนทานสูงใช้สร้างบ้านเรือน ต่อเรือ หมอนรองรางรถไฟ เมล็ดรับประทานได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดตาก

ต้นสุพรรณิการ์ (Yellow silk cotton) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ สูง เปลือกเรียบ สีเทาอ่อนใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับรูปฝ่ามือ ปลายแฉก ใบแหลม โคนใบเว้ารูปหัวใจ ขอบใบจักฟันเลื่อยถี่ ก้านใบยาว ช่อดอกแบบช่อกระจะออกสั้น ๆ ที่ปลายกิ่ง ดอกสีเหลืองกลีบเลี้ยงและกลีบดอก มีจำนวนอย่างละ 5 กลีบ ผลรูปไข่กลับ เมล็ดสีน้ำตาล รูปคล้ายหอย มีขนยาวเป็นปุย เป็นไม้ประดับ ใบ ดอกและยางมีสรรพคุณทางสมุนไพรแก้ไอ ท้องเสีย และอาเจียน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครนายก

ต้นจันทน์หอม (Kalamet) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทาแตกเป็นร่อง ใบเดี่ยว เรียงสลับแผ่น ใบรูปไข่ รูปรี หรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบเว้ารูปหัวใจตื้น ๆ ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่งและซอกใบ ดอกสีขาว ผลแบบ ผลปีกเดียวรูปกระสวย มีเมล็ดเดียว เนื้อไม้ที่ตายเองจะมีกลิ่นหอม ใช้ทำหีบใส่เสื้อผ้า เครื่องกลึง เครื่องแกะสลัก ทำหวี ดอกไม้จันทน์ ธูป มีสรรพคุณทางสมุนไพร เป็นยาแก้ไข้ แก้โลหิตเสีย แก้กระหายน้ำและ อ่อนเพลีย น้ำมันหอมใช้ปรุงเครื่องหอม เครื่องสำอาง และใช้ปรุงยาหอมบำรุงหัวใจ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครปฐม

ต้นกันเกรา (Anan) ไม้ต้นสูง เปลือกแตกเป็น ร่องลึกสีน้ำตาลเข้ม ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามรูปรี รูปขอบขนาน รูปไข่ หรือรูปไข่กลับ ปลายใบแหลม โคนใบมน ช่อดอกแบบช่อกระจุก ออกตามซอกใบ ใกล้ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวครีม สีเหลืองมีกลิ่นหอม รูปปากแตร ผลสดมีหลายเมล็ด สุกเป็นสีเหลือง ส้ม หรือแดง เมล็ดขนาดเล็ก เป็นไม้ประดับ เปลือกใช้บำรุงโลหิต ผิวหนังพุพอง เนื้อไม้เนื้อละเอียด เหนียว แข็ง ทนทาน ใช้ในการก่อสร้าง แก่นมีรสฝาด ใช้เข้ายาบำรุงธาตุ แน่นหน้าอก เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครพนม

ต้นสาธร (Papilionaceae, Golden shower) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทา ใบอ่อนและยอดอ่อนมีขนยาว ใบประกอบแบบ ขนนกปลายคี่ เรียงสลับ รูปรีหรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกสีขาว กลีบเลี้ยง จำนวน 5 กลีบ กลีบดอกเป็นรูปดอกถั่ว มีผลเป็น ฝักแบน เนื้อไม้ใช้การก่อสร้าง และทำเครื่องเรือน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครราชสีมา

ต้นแซะ (Catechu tree) ไม้ต้นสูง เปลือกสีน้ำตาลปนเทา เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยออกตรงกันข้าม มีใบย่อยปลาย ก้านอีก 1 ใบ
แผ่นใบรูปขอบขนานแกมรูปหอก ออกเป็นช่อตามปลายกิ่งหรือง่ามใบ รูปดอกถั่ว สีแดงแกมม่วงทึบ กลิ่นหอม ผลเป็นฝัก สีน้ำตาล กลมรี เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง
แต่ถูกมอดและแมลงทำลายได้ง่าย ส่วนมากใช้ทำฟืนและถ่าน ยอดอ่อนนิยมรับประทานเป็นผักสด เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช

ต้นเสลา (Thai bungor) หรืออินทรชิต ไม้ต้นสูงผลัดใบ เรือนยอด แน่นทึบรูปทรงกระบอกหรือพุ่มกลม ปลายกิ่งห้อย ย้อยลง ใบเดี่ยว ออกตรงข้ามหรือเยื้องกันเล็กน้อย ใบรูปขอบขนาน ดอกช่อแบบแยกแขนง ออกตาม ซอกใบและปลายกิ่ง ผลแห้งรูปไข่ เปลือกแข็งมีขน ประโยชน์ : ปลูกเป็นไม้ประดับ เนื้อไม้ ทำเครื่องแกะสลัก ผลมีสรรพคุณเป็นยาพื้นบ้าน เปลือกใช้สมานแผล แก้ท้องเสีย ใบบดกับกำยานใช้ทาผดผื่นคัน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนครสวรรค์

ต้นนนทรี (Copper pod) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทา เรียบหรือแตกเป็นสะเก็ดเล็ก ๆ กิ่งอ่อนมีขน สีน้ำตาลแดง ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ เรียงตรงข้าม รูปขอบขนานแกมรูปไข่ ปลายใบกลม หรือเว้าตื้น ๆ โคนใบเรียวสอบเบี้ยว ช่อดอกแยกแขนงออกตามปลายกิ่ง กลีบดอก สีเหลืองสดรูปไข่กลับ ผลเป็นฝักแบนรูปขอบขนานแกมรูปใบหอก ปลายและโคนเรียวสอบ เป็นไม้ประดับ เนื้อไม้ใช้สร้างเครื่องเรือน เปลือกมีรสฝาด แก้โรคท้องร่วง เป็นยาขับลม ให้สีเหลืองใช้ย้อมผ้าได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนนทบุรี

ต้นตะเคียนชันตาแมว (Chengal) ไม้ต้นสูง เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ลำต้นเปลาตรง เปลือกสีน้ำตาลเข้ม ล่อนเป็นสะเก็ด มียางชันสีขาว ใบเดี่ยวเรียงสลับ แผ่นใบรูปหอกหรือรูปดาบ ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ออกดอกเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่งสีขาว กลิ่นหอม เนื้อไม้ มีความแข็งแรงทนทาน ใช้ในการก่อสร้าง ทำเรือสำเภา เสากระโดงเรือ ชันมีราคาสูง ใช้ผสมน้ำมันชักเงาอย่างดี เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดนราธิวาส

ต้นกำลังเสือโคร่ง (Birch) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทา กิ่งมีขน ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปไข่ รูปใบหอกหรือ รูปใบหอกแกมรูปไข่ ขอบใบจักฟันเลื่อย แผ่นใบด้าน มีจุดโปร่งใสหนาแน่น ออกตามซอกใบห้อยลง ผลแบบเปลือกแข็ง เมล็ดล่อนแบน เนื้อไม้ไสกบตกแต่งง่าย ขัดชักเงาได้ดี ใช้ในการก่อสร้าง ทำพื้นเครื่องเรือน เปลือกมีกลิ่นหอมคล้ายการบูร ใช้ต้มเป็นยา บำรุงธาตุ บำรุงร่างกายเจริญอาหารแก้ปวดเมื่อย ตามร่างกาย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดน่าน

ต้นสิรินธรวัลลี ไม้เถาเนื้อแข็ง ลำต้นเป็นกิ่งอ่อนมีขน สีน้ำตาลอมแดง เกลี้ยงเรียบมีใบพัน ใบเป็นลักษณะ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่จนเกือบกลม ฐานใบเป็น รูปหัวใจ แผ่นของใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ดอกมีสีน้ำตาลแดงส้ม ดอกออกเป็นช่อกระจุกที่ปลายกิ่ง มีผลเป็นฝักแบน เนื้อไม้ใช้รักษาอาการผื่นคัน ปวดแสบปวดร้อน แก้น้ำเหลืองเสีย แก้ลมพิษ หรือ ภูมิแพ้ต่าง ๆ ผลอ่อนใช้ ขับปัสสาวะ แก้โรคหนองใน กามโรค ใบเป็นยาขับพยาธิ ลำต้นและรากแห้ง ใช้ทารักษาอาการฝีและหนอง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดบึงกาฬ

ต้นกาฬพฤกษ์ (Appleblossom cassia, Pink shower) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีดำแตกเป็นร่องลึก กิ่งอ่อนและช่อดอกมีขนสีน้ำตาล ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ แผ่นใบด้านบนเป็นมัน ท้องใบมีขน ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอก มีจำนวนอย่างละ 5 กลีบ เมื่อเริ่มบานจะมีสีแดง แล้วเปลี่ยนเป็นสีชมพู ผลเป็นฝักรูปทรงกระบอก เป็นไม้ประดับ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดบุรีรัมย์

ต้นปาริชาติ (Indian coral tree) หรือทองหลางลาย ไม้ต้นสูง ผลัดใบ ลำต้นและ กิ่งมีหนามแข็ง เปลือกสีเทา เรียบหรือมีริ้วตามยาว ใบประกอบมี 3 ใบย่อยเรียงเวียนสลับรูปไข่กว้าง ใบกลางมีขนาดใหญ่กว่าใบด้านข้าง ช่อดอกออกตามปลายกิ่ง ดอกเรียงแน่นจำนวนมาก กลีบดอกรูปดอกถั่ว สีแดงเข้ม ผลเป็นฝักเว้า ตามเมล็ด เป็นไม้ประดับ เนื้อไม้สีแดงใช้ทำผงแป้งทาหน้า เปลือกและใบ มีสรรพคุณเป็น สมุนไพรแก้ไข้และโรคตับ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดปทุมธานี

ต้นเกด (Milkey tree) ไม้ต้นสูง ส่วนต่าง ๆ มีน้ำยางสีขาว เป็นพุ่มกลม เปลือกนอกสีน้ำตาลอมเทา เปลือกนอกสีน้ำตาลอมเทา เปลือกในสีแดงอมน้ำตาล ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ เป็นกลุ่มตอนปลายกิ่ง รูปไข่กลับหรือรูปรีแกม รูปไข่กลับ ปลายใบมนกว้างและหยักเว้า โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ แผ่นใบหนา ดอกเดี่ยวหรือเป็นช่อ ออกตามง่ามใบและเหนือรอยแผลใบ ผลสุกสีเหลือง เมล็ดแข็งสีน้ำตาลแดงเป็นมัน เนื้อไม้ใสสลักแทนตะปู สำหรับติดกระดานกับโครงเรือ ผลสุกรสหวานรับประทานได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์

ต้นโพธิ์ศรี (Sacred fig tree, Pipal tree) ไม้ต้นสูง ใบเดี่ยวเรียบ เวียนสลับรูปไข่กว้างหรือรูปหัวใจ ปลายใบยาว คล้ายหาง โคนใบตัดหรือรูปหัวใจ แผ่นใบเกลี้ยง ทั้งสองด้าน ดอกขนาดเล็กจำนวนมาก เรียงแน่นอยู่ ภายในฐานรองดอก ดูคล้ายผลออกเดี่ยวหรือเป็นคู่ตามซอกใบ สุกเปลี่ยนเป็นสีชมพูม่วงหรือดำ เปลือก ยาง เมล็ดรสเมาร้อน ทำให้อาเจียน ถ่ายอย่างแรง รักษาโรคเท้าช้าง ผลและเมล็ด รสเมาเบื่อ ใช้เบื่อปลา ใช้ทำยาพิษ อาบลูกดอก เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดปราจีนบุรี

ต้นตะเคียนทอง (Iron wood) ไม้ต้นสูง ไม่ผลัดใบ เรือนยอด เป็นพุ่มทึบกลมหรือรูปเจดีย์ เปลือกหนาสีน้ำตาล ตำแตกเป็นสะเก็ด ใบเป็นใบเดี่ยวรูปไข่ แกมรูปหอก หรือรูปดาบ ปลายใบเรียว โคนใบมน ออกดอก ขนาดเล็ก สีขาว กลิ่นหอม ผลรูปไข่ปลายมนเป็นติ่งคล้ายหนามแหลม เนื้อไม้มีความทนทาน ทนปลวก ใช้ทำสิ่งปลูกสร้าง เครื่องเรือนต่าง ๆ วงกบประตู หน้าต่าง หมอนรถไฟ ชันใช้ผสมน้ำมันทาไม้ น้ำมันชักเงา เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดปัตตานี

ต้นหมัน ไม้พุ่มหรือไม้ต้นสูง เปลือกสีเทา ใบเดี่ยว เรียงสลับรูปไข่ หรือรูปขอบขนาน ปลายใบมน โคนใบรูปลิ่มถึงกลมหรือหยักมนคล้าย รูปหัวใจ ช่อดอกแบบกระจุกกลม เรียงคล้ายช่อเชิงหลั่น ออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวรูประฆัง เปลือกใช้ทำปอ ตอกยาแนวเรือ เนื้อผลมียางเหนียวใช้ทำกาว เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ต้นสารภี (Negkassar) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทาดำ กิ่งอ่อนเป็นเหลี่ยม ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม ปลายใบมน แผ่นใบค่อนข้างหน้า ดอกออกเดี่ยวหรือเป็นกระจุก ตามกิ่ง กลิ่นหอม ผลสดมีเนื้อทรงรี เมื่อสุกจะมีสีเหลือง เนื้อไม้ทำเสา พื้น ฝา ดอกปรุงเป็นยาแก้ร้อนใน เข้ายาลม บำรุงปอด ผลรสหวาน รับประทานได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพะเยา

ต้นเทพธาโร (Safrol laurel, Selasian wood) ไม้ต้นสูง เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ใบเดี่ยวออกเรียงตรงข้ามกัน แผ่นใบรูปรี แกมรูปไข่ ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ก้านใบเรียวเล็ก ดอกสีขาวหรือเหลืองอ่อนออกเป็นช่อหรือกระจุก ตามปลายกิ่งผลทรงกลมมีขนาดเล็ก เนื้อไม้มีกลิ่นหอมฉุนใช้ในการแกะสลัก ทำตู้ เตียงนอน หีบใส่เสื้อผ้ากันมอด และแมลง มีสรรพคุณทางสมุนไพรเปลือกให้สีส้ม ทำสบู่หอม เป็นยาบำรุงร่างกาย ต้มกินแก้เสียดท้อง ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพังงา

ต้นพะยอม (White meranti) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกหนา สีน้ำตาลหรือเทา ใบเดี่ยว เรียงสลับรูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตาม ปลายกิ่งหรือซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบดอก สีขาว มีกลิ่นหอม ผลเปลือกแข็งเมล็ดเดียว ทรงรี เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง เครื่องเรือน เปลือก มีรสฝาดใช้เป็นยาสมานลำไส้ ดอก ผสมยาแก้ไข้ และยาหอมแก้ลม บำรุงหัวใจ ชัน ใช้ผสมน้ำยาทาไม้ ยาเรือ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพัทลุง

ต้นบุนนาค (Iron wood, Ceylon iron wood) ไม้ต้นสูง เปลือกเรียบ สีน้ำตาลปนเทา ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปใบหอกหรือแกมรูปไข่ ปลายใบแหลมยาว โคนใบรูปลิ่ม ดอกออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ มีกลิ่นหอม กลีบดอกสีขาวเรียงซ้อน เหลื่อม ผลแห้งแล้วแตกรูปไข่ ปลายเป็นจะงอย ปลูกเป็นไม้ประดับ เนื้อไม้แข็งและเหนียว ใช้ทำหมอนรถไฟ ก่อสร้าง ต่อเรือ ทำพานท้ายและรางปืน สรรพคุณทางสมุนไพร ใช้เป็นยาแก้ลักปิดลักเปิด รากแก้ลมในลำไส้ ใบพอกแผลสด ดอกบำรุงโลหิต ระงับกลิ่นตัว ใช้ผสมสีเพื่อให้สีติดทน เมล็ดมีน้ำมันใช้จุดตะเกียง และทำเครื่องสำอาง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพิจิตร

ต้นปีบ (Cork tree) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกหนา คล้ายไม้ก๊อก ใบมี 3 - 5 คู่ ใบย่อยเรียงตรงข้าม รูปรี รูปไข่หรือรูปแกมรูปใบหอก ปลายใบเรียว แหลม โคนใบมนหรือกลม ดอกแห้ง แล้วแตก เมล็ดจำนวนมาก เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องเรือน รากเป็นยาบำรุงปอด รักษาวัณโรค เปลือกทำจุกก๊อก ใบและดอกแห้งนำมาสูบรักษาโรคหอบหืด เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดพิษณุโลก

ต้นหว้า (Jambolan plum, Java plum) ไม้ต้นสูง เปลือกเรียบสีเทาใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปรีหรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบรูปลิ่มมนหรือกลม ดอกสีขาว ขนาดเล็ก ผลมีเนื้อหลายเมล็ดรูปรีหรือรูปไข่ ผลสุกสีม่วงดำ เปลือกต้มน้ำดื่มแก้บิด อมแก้ปากเปื่อย เนื้อไม้ใช้ทำสิ่งปลูกสร้างที่อยู่ในร่ม ผลดิบ แก้ท้องเสีย ผลสุก มีรสเปรี้ยวอมฝาด ทำน้ำผลไม้ไวน์ กินแก้ท้องร่วงและบิด เมล็ดมีสารช่วยลดน้ำตาลในเลือด แก้ท้องเสีย ถอนพิษจาก เมล็ดแสลงใจ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดเพชรบุรี

ต้นมะขาม (Tamarind) ไม้ต้นสูง เปลือกหนาขรุขระสีน้ำตาลเข้ม ใบแบบขนนก ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง
กลีบดอกสีส้ม เมล็ดสีน้ำตาลเป็นมันวาว ผลเป็นฝัก เปลือกต้มกับน้ำหรือน้ำปูนใส แก้ท้องเดิน ใบต้มน้ำดื่มช่วยย่อยและขับปัสสาวะ ใบ ดอก และ ฝัก ใช้เป็นอาหาร เป็นยาระบายอ่อนๆ แก้ไอ ขับเสมหะ เมล็ด คั่ว ขับพยาธิไส้เดือน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดเพชรบูรณ์

ต้นยมหิน (Almond-wood) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ ลำต้นเปลาตรง เรือนยอดเป็นพุ่มกรวย เปลือกสีน้ำตาลเทา กิ่งอ่อน ใบอ่อน และช่อดอกมีขนนุ่ม ใบเป็นขนนก ปลายคี่ ผลรูปไข่ เมื่อแก่สีดำ และเมล็ดเมื่อแห้ง จะมีปีกและแตกออกจำนวนมาก เนื้อไม้เป็นมันเนื้อละเอียด ตกแต่งง่ายใช้ทำ เครื่องเรือน ก่อสร้างบ้านเรือ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดแพร่

ต้นประดู่อังสนา (Burma padauk, Burmese rosewood) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทาอมน้ำตาล มีสะเก็ดแตกเป็นร่องตื้นๆ ใบประกอบ แบบขนนกเรียงสลับ ออกดอกเป็นช่อรูปดอกถั่วสีเหลือง ผลเป็นฝักแบนรูปโล่ ขอบบางคล้ายปีก เนื้อไม้มีความแข็งแรง ปานกลาง ใช้ในการก่อสร้างและทำเฟอร์นิเจอร์ เปลือกให้น้ำฝาดสำหรับฟอกหนัง และให้สีน้ำตาลสำหรับย้อมผ้า ยางมีสรรพคุณแก้ท้องเสีย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดภูเก็ต

ต้นพฤกษ์ (Indian walnut, Siris) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทาเข้มหรือน้ำตาล ผลัดใบเรือนยอดเป็นพู่ทรงกระบอก กิ่งก้านมักจะย้อยลงดอก มีสีขาวหรือชมพู มีกลิ่นหอม ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกซ้อนตามปลายกิ่ง ประเนื้อไม้ใช้ทำสิ่งปลูกสร้าง เครื่องมือทางการเกษตร เปลือกให้น้ำฝาดใช้ฟอกหนัง มีสรรพคุณรักษาแผลในปาก ใบใช้ดับพิษร้อนทำให้เย็น
เมล็ด ใช้รักษาโรคผิวหนัง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดมหาสารคาม

ต้นช้างน้าว (Vietnamese mickey mouse plant) ไม้พุ่มหรือไม้ต้นสูง ผลัดใบ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ปลายใบแหลมยาว ขอบใบจักฟันเลื่อย ช่อแบบ ช่อกระจุกแยกแขนงสั้นๆ กลีบดอกสีเหลือง ผลเมล็ดเดียวแข็ง ติดบนฐานรองดอก ใกล้โคนรูปรี สุกสีดำ กลีบเลี้ยงติดทนสีแดง ปลูกเป็นไม้ประดับ รากใช้ ขับพยาธิ แก้น้ำเหลืองเสีย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดมุกดาหาร

กระพี้จั่น (Mesawa) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทาเข้ม ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับ ใบประกอบย่อยเรียงตรงข้าม รูปรีหรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือมน ช่อดอก แบบช่อแยกแขนง กลีบดอกรูปดอกถั่ว สีขาวปนม่วง ผลเป็นฝักแบน โคนแคบ เปลือกหนาคล้ายแผ่นหนัง ขอบเป็นสันแห้งแล้วแตกสีน้ำตาลดำ เนื้อไม้ใช้ทำเยื่อกระดาษ ด้ามเครื่องมือ ของเล่นเด็ก ดอกไม้ประดิษฐ์ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดมแม่ฮ่องสอน

ต้นกระบาก (Mesawa) ไม้ต้นสูง ลำต้นเปลาตรง เปลือกสีน้ำตาลเทา แตกเป็นร่องตามยาว เปลือกในสีเหลืองอ่อนเรียงซ้อนกันเป็นชั้นๆ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรีหรือรูปขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง กลีบสีขาวแกมเหลือง ผลเปลือกแข็ง เมล็ดเดียว ทรงกลม ผิวเรียบ เนื้อไม้สีน้ำตาลปนเหลือง เนื้อหยาบใช้ทำไม้แบบลังใส่ของ ชันใช้ผสมน้ำมัน ทาไม้ น้ำมันชักเงา ยาแนวไม้และเรือ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดยโสธร

ต้นโสกเหลือง (ศรียะลา) (Yellow saraca) ไม้ต้นสูง แตกกิ่งต่ำ เปลือกเรียบ ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่เรียงสลับ รูปไข่ รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอกปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนรูปลิ่มหรือกลม ใบอ่อนสีครีม ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่นออกตามซอกใบปลายกิ่ง สีเหลือง มีกลิ่นหอม ผลเป็นฝัก
ฝักแบนรูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ปลูกเป็นไม้ประดับ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดยะลา

ต้นกระบก (Barking deer’s mango) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ ลำต้นเปลาตรง โคนมีพูพอนเตี้ยๆ เปลือกสีเทาปนน้ำตาล มีหูใบรูปดาบยาว ใบเดี่ยว เรียงสลับรูปไข่ รูปรี ปลายใบแหลมยาว ช่อดอกออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ผลแบบผนังผลชั้นในแข็ง ทรงกลมรี สุกสีเหลืองเมล็ดเดียว เนื้อในสีขาว เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องมือกสิกรรม ใช้เผาถ่านที่ให้ความร้อนสูง ผลสุก เป็นอาหารพวก เก้ง กวาง และนก มีน้ำมันใช้ทำอาหาร สบู่ เทียนไข เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดร้อยเอ็ด

ต้นอบเชย (Cinnamon) ไม้ต้นสูง เรือนยอดเป็นพุ่มกลม ทึบ เปลือกเรียบสีเทา ใบเดี่ยว ปลายทู่ แหลม หรือ เรียวแหลม โคนมนหรือรูปลิ่ม ขอบเรียบ แผ่นใบหนา ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกที่ซอกใบหรือ ปลายกิ่ง ดอกเล็กสีเหลือง ผลสด รูปรี เนื้อไม้มีกลิ่นคล้ายการบูร เนื้อแข็งใช้แกะสลักทำหีบที่ป้องกันแมลง เครื่องเรือน ไม้บุผนังที่สวยงาม รากและใบต้มให้หญิงที่คลอดใหม่ รับประทานและรักษาไข้ เปลือกมีรสหวานหอมใช้เข้ายานัตถุ์แก้ปวดศีรษะ เข้ายาบำรุงกำลัง แก้จุกแน่น ลงท้อง บำรุงดวงจิต ใช้ปรุงเครื่องแกง เป็นเครื่องเทศ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดระนอง

ต้นกระทิง (Alexandrian laurel) ไม้ต้นสูง เปลือกหนา แตกเป็นร่องตามยาว สีน้ำตาลอมเทา มียางใสตามรอยแผล ใบเดี่ยว รูปรี รูปขอบขนานหรือรูปไข่กลับ ปลายใบกลม โคนใบรูปลิ่มหรือกลม แผ่นใบค่อนข้างหนา ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง กลีบดอก สีขาวมีกลิ่นหอม ปลูกเป็นไม้ประดับ เนื้อไม้แข็ง และ มีน้ำหนักมาก ใช้ในการก่อสร้าง ทำเฟอร์นิเจอร์ เครื่องดนตรี ดอกปรุงเป็นยาหอมบำรุงหัวใจ เมล็ดมีน้ำมันใช้ทาปวดข้อ ทำเครื่องสำอางและสบู่ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดระยอง

ต้นโมกมัน (Ivory) ไม้พุ่มหรือไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกต้นสีเทาอ่อนถึงน้ำตาล
ส่วนต่าง ๆ มีน้ำยางสีขาว ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม ปลายใบแหลม โคนใบรูปลิ่มหรือมน ช่อดอกออกเป็นช่อกระจุกตาม ปลายกิ่ง ดอกสีขาวนวล ผลเป็นฝักคู่ติดกันรูปกระสวย เมล็ดรูปแถบ ที่โคนมีขนกระจุก เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องกลึง ตะเกียบ ไม้บุผนังห้อง เปลือกใช้รักษาโรคไต ทำให้เจริญอาหาร รักษาธาตุให้ปกติ
ทำให้ประจำเดือนสตรีปกติ แก้พิษสัตว์กัดต่อย ฆ่าเชื้อรำมะนาด ดอกเป็นยาระบาย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดราชบุรี

ต้นพิกุล (Bullet wood) ไม้ต้นสูง แตกกิ่งต่ำเรือนยอด เป็นพุ่มกลมแน่นทึบ เปลือกสีเทาปนดำ เป็นร่องลึกและ เป็นสะเก็ด มีน้ำยางเฉพาะที่ก้านดอก ใบเดี่ยวเรียง เวียนรูปไข่ รูปรี ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน ช่อดอก เป็นช่อกระจุก ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกสี ขาวเหลือง กลิ่นหอม ผลรูปไข่หรือทรงกลม ผลอ่อน มีขนที่ขั้วผล มีกลีบเลี้ยงติดอยู่ มักมีเมล็ดเดียว เป็นไม้ประดับและไม้ให้ร่ม เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างทำโครงเรือเดินทะเล เครื่องมือทางการเกษตร เปลือกต้มเอาน้ำกลั้วล้างปาก ใช้รักษาไข้ ปวดหัว เจ็บคอ รักษาเหงือกและฟัน เมล็ดทำยาเม็ดสำหรับสวนเวลาท้องผูก ผลสุกรับประทานได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดลพบุรี

ต้นขะจาว (Indian elm) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ ลำต้นมักแตกง่ามใกล้โคนต้น เปลือกสีน้ำตาลอมเทา มีช่องอากาศกระจาย ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปรี หรือรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมโคนใบ มนเบี้ยว ขอบเรียบหรือเป็นจักฟันเลื่อยห่าง ๆ ช่อดอกออกเป็นกระจุกออกสั้น ๆ ตามซอกใบ ผลรูปรี แบน มีปีกบางล้อมรอบ เนื้อไม้ใช้ทำสิ่งก่อสร้างที่อยู่ในร่ม ทำเครื่องมือทางเกษตร เปลือกทำยารักษาเรื้อนสุนัข กันตัวไร เป็นยาแก้ปวดตามข้อ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดลำปาง

ต้นจามจุรี (Indian walnut/ Rain tree/ Monkey pod) ไม้ต้นสูง เรือนยอดแผ่กว้าง เปลือกสีดำหรือสีเทา ใบประกอบแบบขนนก ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่นออกตามซอกใบ ดอกสีชมพู ออกช่อกระจุกบนก้านช่อเชิงหลั่น ช่อกลางดอก มีขนาดใหญ่กว่าช่อข้างๆ เล็กน้อย ผลเป็นฝักตรง หรือโค้งเล็กน้อย ฝักแก่สีดำมีเนื้อนิ่ม ต้นใช้เลี้ยงครั่งไม้ ใช้ทำเครื่องเรือน บุผนัง แกะสลัก เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดลำพูน

ต้นสนสามใบ (Three-needled pine) จังหวัดเลย ไม้ต้นสูง ลำต้นเปลาตรง เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกสีน้ำตาลแดง หลุดออกเป็นเกล็ด มียางสีเหลืองซึมออกมาตาม รอยแตก ใบเดี่ยวติดกันเป็นกระจุก สีเขียวอ่อน กระจุกละสามใบ ตามปลายกิ่ง ออกดอกเป็นช่อ มีผลออกรวมกันเป็นกลุ่ม เรียกว่า Cone (โคน) รูปไข่ ประโยชน์ : เนื้อไม้ใช้ทำโครงสร้างต่าง ๆ ของบ้าน เช่น ฝา เสา หลังคา และใช้ทำฟืน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดเลย

ต้นลำดวน (White cheesewood) ไม้ต้นขนาดกลาง ไม่ผลัดใบ เรือนยอดรูปกรวย มีเปลือกสีน้ำตาล ใบเดี่ยว เรียงสลับ ดอกมีสีนวลกลิ่นหอม เมื่อสุกสีดำรสหวานอมเปรี้ยว ดอกแห้งมีสรรพคุณเป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงโลหิต
เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดศรีสะเกษ

ต้นอินทนิลน้ำ (Queen’s flower, Queen’s crape myrtle) ไม้ต้นสูง ผลัดใบเร็ว ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเป็นคู่หรือเยื้องกันเล็กน้อย ดอกบานกว้าง
กลีบรองดอกรูปถ้วย ปลายแยกเป็น 6 แฉก รูปช้อนปลายแผ่ โคนกลีบเป็นก้านเรียว ผลแห้งรูปกระสวยป่องกลาง ใบอ่อนตากแดดแล้วชงเป็นชาแก้เบาหวานและลดความอ้วน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสกลนคร

ต้นสะเดาเทียม ไม้ต้นสูง ไม่ผลัดใบ ลำต้นตรง เรือนยอดเป็นพุ่ม ค่อนข้างโปร่ง เปลือกเรียบ ใบประกอบแบบ ขนนกเรียงสลับ ออกดอกแบบช่อ แยกแขนง ออกตามซอกใบ ดอกสีขาวอมเขียว มีกลิ่นหอม ก้านเกสรเชื่อมติดกันเป็นหลอด ผลแก่ สีเหลือง ลักษณะรูปไข่ เนื้อในของเมล็ดมีกลิ่นแรง เนื้อไม้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้เกือบทุกส่วนใช้ทำเครื่องเรือน เครื่องแกะสลัก เปลือกทำยาแก้บิดหรือท้องร่วง ยอดและดอกอ่อน ใช้รับประทานได้ เมล็ดนำมาสกัด สารยาฆ่าแมลง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสงขลา

ต้นกระซิก (Black-wood) ไม้พุ่มสูง รอเลื้อย กิ่งอ่อนมีขน เมื่อแก่เกลี้ยง ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงเวียนสลับ ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ดอกขนาดเล็กสีขาว มีกลิ่นหอม รูปดอกถั่ว ผลเป็น ฝักแบน รูปรีโค้ง เมล็ดรูปไต เรียงตามความยาว ของฝัก ฝักแก่ไม่แตก เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องเรือน เครื่องกลึง แกะสลัก เครื่องดนตรี ใช้เป็นยาแก้ไข้ น้ำมันจากเชื้อไม้ใช้รักษาแผล แก่นและราก มีกลิ่นหอม ใช้ทำธูป เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสตูล

ต้นโพทะเล (Portia Cork tree, Tulip tree) ไม้ต้นสูง เปลือกสีน้ำตาล อ่อนอมชมพูขรุขระเป็นตุ่ม กิ่งมีขนรูปโล่ ใบเดี่ยว เรียงสลับรูปหัวใจ ปลายใบยาวคล้ายหาง โคนใบ รูปหัวใจ ก้านใบยาวออกดอกเดี่ยว ๆ ตามซอก ผลแห้งแล้วแตกทรงกลมหรือรี เมล็ดเล็ก รูปคล้าย รูปสามเหลี่ยม เนื้อไม้เหนียว แข็งแรงทนทาน ไสกบ ตกแต่งง่าย ขัดชัดเงาได้ดี ใช้ทำเครื่องเรือน กระดานพื้น ด้ามเครื่องมือ พาย เปลือกใช้ทำเชือก เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสมุทรปราการ

ต้นจิกทะเล (Sea putat) ไม้ต้นสูง ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ ออกหนาแน่นตามปลายกิ่ง รูปไข่กลับ ปลายใบมน โคนใบรูปลิ่ม แผ่นใบค่อนข้างหนา เกลี้ยง เป็นมัน วาวด้านบน ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง ตั้งตรง บานเวลากลางคืน ผลขนาดใหญ่ รูปรี โคนกว้างเป็นเหลี่ยม ปลายเรียว จรดกลีบเลี้ยงที่ขยาย ผนังผลคล้ายฟองน้ำมีเส้นใย เป็นไม้ประดับ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสมุทรสงคราม

ต้นพญาสัตบรรณ (Blackboard tree, Devil tree) ไม้ต้นสูงประมาณ มีพูพอนเตี้ย ๆ เปลือกสีเทา กิ่งมีช่องอากาศใบเดี่ยว เรียงเป็นวง 4 - 8 ใบ รูปรี รูปไข่กลับหรือรูปใบพาย ปลายใบแหลม สั้น ๆ หรือกลม โคนใบรูปลิ่มหรือครีบ ดอกออกเป็นช่อกระจุก ออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ ดอกขนาดเล็ก สีเขียวอมเหลืองหรือขาว ผลออกเป็นฝักคู่มีเมล็ดจำนวนมาก เนื้อไม้สีขาวอมเหลืองอ่อน ใช้ทำลูกทุ่นอวน รองเท้าไม้ ของเล่นสำหรับเด็ก ไม้จิ้มฟัน เปลือก ใช้รักษาโรคบิด แก้หวัด หลอดลม อักเสบ เป็นยาสมานลำไส้ ใบใช้พอกดับพิษต่าง ๆ ยางทำยารักษาแผลเน่าเปื่อย เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสมุทรสาคร

ต้นมะขามป้อม (Malacca tree) ไม้ต้นสูง เมตร เปลือกเรียบ สีน้ำตาลปนเทา ใบเดี่ยว เรียงสลับในระนาบเดียว เรียงชิดกัน ดอกออกเป็นกระจุก ตามซอกใบ สีขาวนวล ขนาดเล็กไม่มีกลีบ เมล็ด 2 เมล็ด ขนาดไม่เท่ากัน เนื้อไม้ใช้สร้างอาคารบ้านเรือน ทำฟืน เปลือกและใบ ให้สีน้ำตาลใช้ย้อมผ้า ผล แก้กระหายน้ำขับพยาธิ แก้ไอ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสระแก้ว

ต้นตะแบก (Bungor) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกเรียบ เป็นมัน สีเทาอมขาว แตกร่อนเป็นหลุมตื้น ๆ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามหรือเกือบตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ปลายใบมน หรือเป็น ติ่งแหลม โคนใบรูปลิ่มหรือมน ใบอ่อนมีขนรูปดาว ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง สีม่วง อมชมพู ผลแห้งแล้วแตกรูปรี เมล็ดขนาดเล็ก มีปีก เป็นไม้ประดับ เนื้อไม้ แข็งใช้ทำสิ่งปลูกสร้างที่รับน้ำหนักและเครื่องมือ การเกษตร เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสระบุรี

ต้นมะกล่ำต้น (Red sandalwood tree, Coralwood tree) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกเรียบ หรือแตกเป็นสะเก็ด สีน้ำตาลปนเทา ใบประกอบ แบบขนนกสองชั้น เรียงสลับใบประกอบย่อย 1 - 6 คู่ ใบย่อยมี 6 - 16 คู่ เรียงสลับรูปรีหรือแกมรูปไข่ ปลายใบแหลมหรือกลม โคนใบมนหรือกลม ช่อดอกออกแบบกระจะ ผลเป็นฝักแบน บิดงอ คล้ายฝักมะขามเทศ แห้งแล้วแตกเมล็ดสีแดงรูปรี เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างภายใน ใบรับประทาน แก้ปวดข้อ แก้ท้องร่วงและบิด เมล็ดบดเป็นผงดับพิษรักษาแผลที่เกิดจากหนอง และฝี ใบและเมล็ด แก้ริดสีดวงทวาร เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสิงห์บุรี

ต้นตาล (Palm tree) ปาล์มต้นเดี่ยว มีลำต้นสูงใหญ่แยกเพศกันอยู่คนละต้น ลำต้นเป็นเสี้ยน สีดำและแข็งมาก แต่ไส้กลาง ของลำต้นจะอ่อน ส่วนบริเวณโคนต้นจะมีรากเป็นกลุ่มใหญ่ ใบเป็น ใบเดี่ยว เรียงสลับกัน ลักษณะค่อนข้างกลมคล้ายพัด ปลายใบเป็นจักลึกถึง ครึ่งแผ่นใบ ใบตาลใบอ่อนนำมาใช้ในการจักสาน งานฝีมือ เปลือกหุ้มผลอ่อนนำมาใช้ ปรุงอาหารได้ทั้งคาวและหวาน เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสุโขทัย

ต้นมะเกลือ (Ebony tree) ไม้ต้นสูง ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่หรือแกมรูป ขอบขนาน ปลายใบแหลมหรือ แหลมยาว โคนใบแหลมหรือมน ใบแห้ง สีดำ ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อกระจุกสั้น ๆ ตามซอกใบ กลีบเลี้ยงและ กลีบดอกรูปคนโทสีเหลือง ผลมีเนื้อ หลายเมล็ดทรงกลม เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องเรือน เครื่องดนตรีและเครื่องใช้อย่างดี รากฝนผสมกับน้ำซาวข้าวดื่มแก้อาเจียน หน้ามืดเป็นลม เปลือกใช้เป็นยากันบูด ผลให้สีดำ สำหรับย้อมผ้า ย้อมไหม ผลดิบ ขับพยาธิตัวตืดและพยาธิปากขอ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสุพรรณบุรี

ต้นเคี่ยม (Resak tembaga) ไม้ต้นสูง มีพูพอนที่โคนต้น ลำต้นเปลาตรง เปลือกเรียบแตกเป็นสะเก็ด สีน้ำตาลเข้ม ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนานหรือ รูปใบหอกแกมรูปไข่ ปลายใบแหลมยาว โคนใบมน แผ่นใบมีขน สีน้ำตาลปนเหลืองด้านล่าง ช่อดอก แบบแยกแขนงออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกสีขาว มีกลิ่นหอม ผลเปลือกแข็ง เนื้อไม้ละเอียด ทนทาน ใช้ทำเรือ สะพานก่อสร้าง เปลือก ใช้เป็นยาชะล้างแผล ห้ามเลือด แผลสด ชัน เป็นยาสมานแผล แก้ท้องร่วง ใช้ผสมน้ำยางทาไม้และน้ำมันชักเงา เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ต้นมะค่าแด้ ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทาแตกเป็นสะเก็ด ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ เรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่กลับ โคนใบแหลมหรือมน ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่งหรือ ซอกใบ กลีบดอกมีกลีบเดียวสีเหลืองอมแดง ผลเป็นฝักคล้ายรูปไข่ ปลายเป็นจงอยสั้น ๆ ผิวมี หนามกระจาย เนื้อไม้ใช้ก่อสร้าง ทำเครื่องมือ การเกษตร และของใช้ ฝักและเปลือก ให้น้ำฝาด leหรับฟอกเครื่องหนัง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดสุรินทร์

ต้นชิงชัน (Rosewood) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เรือนยอด เป็นพุ่มทรงสูง ถึงค่อนข้างกลม เปลือกสีน้ำตาล อมเทา ล่อนเป็นแว่นๆ ใบประกอบแบบขนนก ปลายคี่ โคนและปลายใบมน แผ่นใบด้านล่าง มีสีซีดกว่าด้านบนช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง ดอกเล็กสีม่วง กลีบดอกรูปดอกถั่ว ผลเป็นฝักแบน รูปใบหอก หัวท้ายแหลม เนื้อไม้แข็งเหนียว มีความทนทาน ใช้ทำเครื่องเรือน ส่วนประกอบลูกระนาด กลองโทน รำมะนา กรับ ขาฆ้องวง เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดหนองคาย

ต้นพะยูง (Black-wood, Siamese rosewood) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสีเทาเรียบ ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปใบหอก ปลายใบแหลม ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามซอกใบและ ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวรูปดอกถั่ว ผลเป็นฝักรูป ขอบขนานหรือรูปหอก เนื้อไม้สีแดงอมม่วง เนื้อละเอียด ลวดลายสวยงาม แข็งแรงทนทาน ขัดและชักเงา ได้ดี มีราคาแพง ใช้ทำเครื่องเรือน เกวียน เครื่องกลึง แกะสลักทำเครื่องดนตรี เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดหนองบัวลำภู

ต้นมะพลับ (Bo tree) ไม้ต้นสูง เปลือกสีเทาปนดำ เปลือกใน สีน้ำตาลปนแดง ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนาน ปลายใบแหลมมน หรือกลม โคนมน หรือกลม กลีบเลี้ยงและกลีบดอกรูปคนโท ผลสด มีเนื้อหลายเมล็ดทรงกลม เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องมือทางการ เกษตร เครื่องกลึง และแกะสลัก เปลือก ให้น้ำฝาด ใช้ฟอกหนัง ต้มรับประทานแก้บิด แก้ท้องร่วง เป็นยาสมานแผลห้ามเลือด ผลดิบให้สีน้ำตาล ใช้ย้อมผ้า แห และอวน ผลสุกรับประทานได้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดอ่างทอง

ต้นตะเคียนหิน ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกสี น้ำตาลแก่แตกเป็นสะเก็ด เรือนยอดเป็นพุ่มกลม กิ่งอ่อนมีขน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่ ปลายเป็นติ่งทู่ โคนมน ดอกเล็ก สีขาวปนเหลืองอ่อน ออกเป็น ช่อสั้น ๆ ตามง่ามใบและปลายกิ่ง เนื้อไม้ทนทานและแข็งแรง ใช้ทำเครื่องเรือน ต่อเรือขุด มีสรรพคุณทางสมุนไพร ใช้เป็นส่วนประกอบทำยารักษาโรคเลือดลมไม่ปกติ แก้กระษัย ดอกใช้เข้ายาเป็นเกสร ร้อยแปด เปลือก ต้มใช้ล้างแผล ผสมกับเกลืออมป้องกันฟันผุ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดอำนาจเจริญ

ต้นรัง (Buemese sal,Ingyin) ไม้ต้นสูง ผลัดใบ เปลือกหนาสีเทา ชันสีเหลือง ใบเดี่ยวเรียงสลับ ปลายใบมนโคน ใบรูปหัวใจ ใบแก่เปลี่ยนสีแดง ช่อดอกแบบช่อแยก แขนง ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกสีเหลือง มีกลิ่นหอม กลีบดอกเรียงจีบ บิดเวียน ผลมีเปลือกแข็ง เมล็ดเดียว รูปไข่ปลายมีติ่งแหลม ประโยชน์ : เนื้อไม้ใช้ก่อสร้าง มีความแข็งแรง และรับน้ำหนักได้มาก เช่น เสา คาน ไม้หมอนรถไฟ ชันใช้ผสมกับน้ำมันยางใช้ทาไม้ เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดอุดรธานี

ต้นสัก (Teak) เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ ผลัดใบในฤดูร้อน ลำต้นเปลา ตรงเปลือกเรียบหรือแตกเป็นร่องเล็ก ๆ ใบเดี่ยวใหญ่มาก ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ดอกมีขนาดเล็ก สีขาวนวลออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ผลเป็นผลแห้งค่อนข้างกลม ใบนำมาต้มกับน้ำรับประทานเป็นยาลดระดับน้ำตาลในเลือด บำรุงโลหิต รักษาโรคผิวหนัง เป็นยาขับพยาธิเป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดจังหวัดอุตรดิตถ์

ต้นสะเดา (Siamese neem tree) เป็นไม้ต้นขนานสูง เปลือกต้นแตกเป็นร่องลึก ตามยาว ใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงสลับรูปใบ ดอกออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ดอกสีขาวนวล กลีบเลี้ยงมี 5 แฉก กลีบดอกโคนติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก ผลรูปทรงรี ผิวเรียบ ผลอ่อนสีเขียว สุกเป็นสีเหลืองส้ม ดอก ยอดอ่อน แก้พิษโลหิต กำเดาก้านใบ แก้ไข้เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดจังหวัดอุทัยธานี

ต้นยางนา (Yang) ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่สูง ไม่ผลัดใบ ลำต้นตรง เปลือกเรียบหนาสีเทา ใบเดี่ยวรูปไข่แกมรูปหอกกว้าง ปลายใบสอบเรียว ดอกสีชมพู ออกเป็นช่อสั้น ๆ สีน้ำตาล กลีบดอกมี 5 กลีบ โคนกลีบประสานเหลื่อมกัน ปลายกลีบบิดเวียน ตามกันแบบกังหัน ประโยชน์ เปลือกเป็นยาบำรุงร่างกาย ฟอกเลือด บำรุงโลหิต เป็นต้นไม้มงคลประจำจังหวัดจังหวัดอุบลราชธานี
พื้นที่ ณ อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร แห่งนี้ประชาชนทุกหมู่เหล่าสามารถใช้ประโยชน์ ด้านต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวาง เป็นทั้งแหล่งนันทนาการ เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ แหล่งเรียนรู้เรื่องสิ่งแวดล้อม เป็นสวนสาธารณะ ที่เป็นสวนป่าธรรมชาติในลักษณะพิพิธภัณฑ์มีชีวิต เพื่อเพิ่มพื้นที่ สีเขียว เป็นปอดแห่งใหม่ใจกลางกรุงเทพมหานคร และเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจและแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผ่านองค์ความรู้เรื่อง “ป่าและน้ำ” ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ได้สืบสาน รักษา และต่อยอด เพื่อให้ประชาชนได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น