สานต่อการพัฒนาแหล่งน้ำ “อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา”

        โครงการอันเนื่องในพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้กลายมาเป็นมรดกให้พสกนิกรชาวไทยได้รักษาสืบสานและ ต่อยอดในการดำรงชีวิตและมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไปในปัจจุบัน และอนาคต โครงการอ่างเก็บน้ำ นฤบดินทรจินดา (เขื่อนห้วยโสมง) ตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี  เป็นหนึ่งในโครงการอันเนื่องในพระราชดำริในการพัฒนาแหล่งน้ำ และเป็นโครงการชลประทานขนาดใหญ่แห่งสุดท้ายในพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช  บรมนาถบพิตร พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอ่างเก็บน้ำห้วยโสมง เพื่อแก้ปัญหาอุทกภัย ภัยแล้ง และปัญหาน้ำเค็มหนุนลุ่มน้ำแม่น้ำปราจีนบุรีในหน้าแล้งให้กับจังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดใกล้เคียง พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่ออ่างเก็บน้ำว่า “อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา”อันมีความหมายว่า “อ่างเก็บน้ำที่สร้างขึ้นตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว” และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา  เมื่อวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๐ และได้ทรงสานต่อรวมถึงการพัฒนาให้เกิดความยั่งยืนต่อไป

 
 
โครงการอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ชื่อเดิมว่าโครงการห้วยโสมงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นโครงการที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร  มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระราชดำริให้ดำเนินการตั้งแต่  ปีพุทธศักราช 2521 และยังมีพระราชดำริอีกหลายโอกาสเรื่อยมาจนถึงปีพุทธศักราช 2544  กรมชลประทานได้เริ่มทำการศึกษา สำรวจ ออกแบบ และจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (อีไอเอ) ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2532 ต่อมาในปีพุทธศักราช 2548 อุทยานแห่งชาติปางสีดาและอุทยานแห่งชาติทับลาน ซึ่งมีอาณาเขตบางส่วนติดกับพื้นที่โครงการได้รับการประกาศ             เป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ กรมชลประทานจึงชะลอการดำเนินการโครงการเพื่อจัดทำรายงานการศึกษาเพิ่มเติม โดยผนวกการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมในส่วนที่เกี่ยวข้องกับมรดกโลก ทางธรรมชาติเข้าไปด้วย จนกระทั่งวันที่ 27 ตุลาคม พุทธศักราช 2552 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติอนุมัติให้เริ่มดำเนินการโครงการ โดยเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ลักษณะเป็นเขื่อนดิน สูง 32.75 เมตร กว้าง 9 เมตร ยาว 3,967.51 เมตร เก็บกักน้ำได้ 295 ล้านลูกบาศก์เมตร เริ่มก่อสร้างตั้งแต่ปีงบประมาณ 2553 และเมื่อวันที่ ๓ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๖๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดป้ายอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (เขื่อนห้วยโสมง) ทรงปล่อยพันธุ์ปลาลงในอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดาฯ (เขื่อนห้วยโสมง) และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จิตอาสาทำความดีด้วยหัวใจ และราษฎรชาวจังหวัดปราจีนบุรี      ร่วมปล่อยพันธุ์ปลาลงในอ่างเก็บน้ำฯ ด้วย จำนวน 1,000,000 ตัว พร้อมทั้งทรงปลูกต้นรวงผึ้ง จำนวน 1 ต้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงให้ความสำคัญในการบริหารจัดการน้ำ  ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ได้พระราชทานแนวทางในการบรรเทาปัญหาอุทกภัยและการทำการเกษตร  ให้แก่ราษฎรที่ได้รับความเดือดร้อนในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ และในช่วงฤดูฝนหลายพื้นที่ประสบกับปัญหาน้ำท่วม ด้วยพระเมตตาและทรงห่วงใยพสกนิกรในทุกพื้นที่  ทรงมีพระราชประสงค์ให้ องคมนตรีทำหน้าที่ในการติดตามเพื่อสืบสาน รักษา ต่อยอดงานพัฒนาในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริให้สามารถช่วยเหลือและบรรเทาความเดือดร้อนให้แก่พสกนิกรได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืน   

 
วันที่ 3 ธ.ค. ๒๕๖๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดโครงการ   อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (เขื่อนห้วยโสมง) บ้านแก่งยาว ต.แก่งดินสอ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี ถือเป็นโครงการชลประทานขนาดใหญ่แห่งสุดท้ายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ ๙)
 
วันที่ 19 มกราคม 2561 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมชมอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา จ.ปราจีนบุรี และ  ทรงปล่อยปลาน้ำจืดเพื่อให้ขยายพันธุ์ต่อไป 
 
วันที่ 26 ตุลาคม ๒๕๖๓ นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี ประธานกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และคณะฯ เดินทางไปยังพื้นที่โครงการอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา ตำบลแก่งดินสอ อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี

โครงการดำเนินการแล้วเสร็จในปีพุทธศักราช 2563 ทำให้สามารถขยายพื้นที่ชลประทานได้ 111,300 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่ชลประทาน 5 หมู่บ้านในเขตอำเภอนาดี และ 32 หมู่บ้านในเขตอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี ทำให้ประชาชนชาวจังหวัดปราจีนบุรีได้รับประโยชน์จากอ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดาไม่ว่าจะใช้ทำการเพาะปลูกพืชผลทั้งฤดูฝน และฤดูแล้ง พันธุ์ปลาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หน่วยงานต่าง ๆ  และประชาชนในพื้นที่             ได้ปล่อยลงไปได้ขยายพันธุ์ปลาน้ำจืดเหล่านั้นให้ชาวบ้านตำบลวังดินสอ และพื้นที่ใกล้เคียง ได้จับไปกินและนำไปขายสร้างรายได้ให้ลืมตาอ้าปากได้อย่างดี ทั้งยังเป็นแหล่งสนับสนุนน้ำเพื่อใช้พัฒนางานด้านอุตสาหกรรมพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกและพื้นที่ใกล้เคียง พื้นที่อ่างเก็บน้ำ ยังเป็นแนวกันชน หรือแนวป้องกันการบุกรุกทำลายป่าไม้เขตอุทยานแห่งชาติทับลานและอุทยานแห่งชาติปางสีดา รวมไปถึงการช่วยเพิ่มระดับความชื้นให้ผืนป่า โอกาสเกิดไฟป่าจึงลดน้อยลง หรือถ้าเกิดขึ้นก็สามารถนำน้ำขึ้นมาดับไฟป่าได้อย่างทันท่วงที  และประการสำคัญยังใช้ประโยชน์ในการรักษาระบบนิเวศแม่น้ำคูคลองในพื้นที่ ด้วยการระบายน้ำ ลงไปผลักดันน้ำเค็มและน้ำเน่าเสีย ที่ผลัดเปลี่ยนเกิดขึ้นทุกๆปีออกไปจากแม่น้ำปราจีนบุรีและแม่น้ำบางปะกงของพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี และขณะเดียวกันยังกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ที่มีความหลากหลายของ จ.ปราจีนบุรี            ไม่ว่าจะเป็นการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ  การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ การท่องเที่ยวเชิงประมง  การท่องเที่ยวเชิงกีฬา และการท่องเที่ยวเชิงการเกษตรแบบผสมผสาน และอื่น ๆ
 

 
ปัจจุบันนี้ อ่างเก็บน้ำห้วยโสมง หรือ อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา สามารถบรรเทาความยากลำบากและเดือดร้อนของประชาชนที่มีมาตั้งแต่อดีตลงได้ ทั้งจากภาวะน้ำท่วมและ น้ำแล้งที่เกิดขึ้นทุกปี นอกจากนี้พื้นที่โดยรอบที่ตั้งอยู่ในท่ามกลาง เขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ คาบเกี่ยวกับ อุทยานแห่งชาติทับลาน และ อุทยานแห่งชาติปางสีดา จึงทำให้มีอากาศแจ่มใส รวมทั้งความสวยงามของวิวทิวทัศน์ที่น่าเข้าไปพักผ่อนหย่อนใจที่สำคัญยังเป็น อ่างเก็บน้ำ  ในพระราชดำริ ที่ต้องจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ในการเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ แห่งสุดท้ายในแผ่นดิน ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานนามอันเป็นมงคลไว้ว่า “อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา” 

***********************************************