ทุกวันนี้คนเราเรียนรู้เทคโนโลยีทุกด้านที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา รวมถึงนโยบาย เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) ของคณะรัฐมนตรี รัฐบาลเกี่ยวกับดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2557 ว่า “ส่งเสริมภาคเศรษฐกิจดิจิทัลและวางรากฐานของเศรษฐกิจดิจิทัลให้เริ่มขับเคลื่อนได้อย่างจริงจัง ซึ่งจะทำให้ทุกภาคเศรษฐกิจก้าวหน้าไปได้ทันโลกและสามารถแข่งขันในโลกสมัยใหม่ได้ ซึ่งหมายรวมถึง การผลิตและการค้า ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลโดยตรงและการใช้ดิจิทัลรองรับการให้บริการของภาคธุรกิจ การเงินและธุรกิจบริการอื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาคสื่อสารและบันเทิง ตลอดจนการใช้ดิจิทัลรองรับการผลิตสินค้าอุตสาหกรรมและการ พัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์” ดังนั้นทำให้เราต้องตระหนักในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวและนำมาปรับใช้กับการปฏิบัติงานและการปรับตัวเพื่อเข้าสู่สังคมเศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy)
เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) คืออะไร มีผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านได้ให้ความหมายไว้ หลายท่าน ดังนี้
1. Don Tapscott ให้ความหมายไว้ว่า “เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy หรือ DE) คือเศรษฐกิจและสังคมที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสาร(หรือเรียกว่าเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อให้ทันยุคสมัย) เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการปฏิรูปกระบวนการผลิตการดำเนินธุรกิจ การค้า การบริการ การศึกษา การสาธารณสุข การบริหารราชการแผ่นดินรวมทั้ง กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในสังคม และการจ้างงานที่เพิ่มขึ้น”
2. ETDA หน่วยงานหลักในการสนับสนุนการวางกรอบนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม ได้ให้ความหมายว่า
“เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) คือ การขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศโดยการนำเอา ไอทีหรือเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิต เพิ่มผลงาน โดยใช้เวลาน้อยลงและสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่สินค้า และบริการต่าง ๆ เพื่อให้เราแข่งขันกับชาติต่าง ๆ ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ยุคปัจจุบันที่การใช้สมาร์ทดีไวซ์ (Smart Device) ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ต ติดต่อสื่อสารกันผ่านเครือข่ายไร้สายความเร็วสูง (Wireless Broadband) เช่น 3G, 4G ซึ่งใช้งานได้ง่ายกว่า PC มาก ทำให้เกิดการใช้งานในวงกว้าง แม้กระทั่งในคนที่ไม่เคยใช้คอมพิวเตอร์ หรืออินเทอร์เน็ตมาก่อน ซึ่งทำให้เกิดโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ มากมายในแทบทุกสาขาเศรษฐกิจ
เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) สามารถอธิบายได้หลายมุมมอง ดังนี้
- เศรษฐกิจที่อยู่บนพื้นฐานทางด้านดิจิทัลและเทคโนโลยี เพื่อการขับเคลื่อนทุกมิติของเป้าหมาย ของเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน การผลิต และการบริการ
- เศรษฐกิจภายใต้สภาพแวดล้อมใหม่ที่มีรากฐานและการขับเคลื่อน/ผลักดันจากเทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อสร้างคุณค่าเพิ่มและศักยภาพการแข่งขันในระดับสากล
- เศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและการบริการ รวมทั้งการเงินและกระบวนการบริหารการ จัดการภายใต้มาตรฐานและกระบวนการจัดการที่ดีเป็นสากล
- เศรษฐกิจที่เกี่ยวกับการบริหารแบบบูรณาการในลักษณะ Integrated Single Framework ที่เชื่อมโยงทุกเป้าประสงค์ของรัฐ และเอกชน ที่มีกระบวนการบริหารในแบบบูรณาการ ( Integrated Management)
- เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนโดยผู้มีผลประโยชน์ร่วม ภายใต้สภาพแวดล้อมทางด้านเทคโนโลยีและการ สื่อสารที่ผลักดันให้ประเทศ รัฐบาล และเอกชน มีการก ากับดูแลกิจการที่ดี ที่มีมาตรฐานจากการใช้เทคโนโลยีเพื่อ ขับเคลื่อนเป้าหมายทุกมิติ
แนวคิดในการบริหารจัดการระบบเศรษฐกิจให้สอดคล้องกับยุค Digital Economy แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน คือ
1. Digital Commerce ตลาดการค้าดิจิตอลได้แตกแขนงไปสู่ mobile-commerce และ Social Commerce ที่ขายของผ่านเว็บไซต์ออนไลน์ หรือการค้าบนระบบดิจิตอลที่กระตุ้นการพัฒนาเศรษฐกิจ
2. Digital Transformation การน าเอาเทคโนโลยีดิจิตอลต่าง ๆ มาประยุกต์ใช้ให้เกิดมูลค่าทางธุรกิจ
3. Digital Consumption การน าเทคโนโลยีมาใช้เป็นช่องทางการซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้าและ การใช้เทคโนโลยี Digital มาประยุกต์เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพในการทำธุรกิจต่าง ๆ
Digital Economy มีประโยชน์ดังนี้
1. การลดต้นทุนในการประกอบการไม่ว่าในด้านการผลิต ด้านการขาย
2. อำนวยให้เกิดการต่อยอดในการผลิตสินค้าและบริการใหม่ออกสู่ตลาดเพื่อสนองความต้องการของ ผู้บริโภค
3. การขยายตัวอย่างกว้างขวางยิ่งขึ้นของ E-commerce
4. ขยายการจ้างงานและสร้างการจ้างงานในลักษณะใหม่ ๆ เช่น นักโฆษณาสินค้าทาง Social Media
5. อำนวยให้เกิดการลงทุนธุรกิจข้ามพรมแดน
6. สนับสนุนการเรียนรู้ของประชาชน เช่น สื่อการเรียนการสอนผ่านระบบอินเทอร์เน็ต (E-learning)
นอกจากนี้ Digital Economy ยังทำให้พวกเราต้องเข้าไปเรียนรู้การให้บริการการแลกเปลี่ยนข้อมูล อิเล็กทรอนิกส์เพื่อก้าวให้ทันกับยุคไอทีมีการส่งข้อมูลทำให้สามารถเข้าถึงและลดความซ้ำซ้อนในการสร้างเครือข่าย ทั้งการเล่น Facebook, Smartphone และ Tablet โดยสื่อสารผ่านระบบอินเตอร์เน็ตและการรับมือกับภาวะภัย คุกคามไซเบอร์ที่มีผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในการทำธุรกรรมออนไลน์เมื่อเข้าสู่ระบบประชาคมเศรษฐกิจ อาเซียน หรือ เออีซีต่อไป
แหล่งที่มา : ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ กรมบัญชีกลาง