โครงการเขื่อนทดน้ำผาจุก หนึ่งในโครงการพัฒนาลุ่มน้ำน่าน สร้างปิดกั้นแม่น้ำน่าน บริเวณอําเภอเมืองอุตรดิตถ์ โดยมีเขื่อนสิริกิติ์เป็นแหล่งน้ำต้นทุน โดยเกิดจากความร่วมกันระหว่างกรมชลประทานและการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เพื่อใช้ประโยชน์จากทรัพยากรน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุดด้วยการระบายน้ำ ผลิตกระแสไฟฟ้า ก่อนลงสู่ท้ายน้ำเพื่อใช้ประโยชน์ตามเดิมต่อไป

โครงการเขื่อนทดน้ำผาจุก จังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ในแม่น้ำน่าน บ้านคลองนาพง หมู่ 7 ตำบล ผาจุก อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นโครงการเพื่อช่วยพื้นที่เพาะปลูกในบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำน่านตอนล่าง ตั้งแต่เขตจังหวัดอุตรดิตถ์และบางส่วนของจังหวัดพิษณุโลก ประสบปัญหาความแห้งแล้ง และการขาดแคลนน้ำ ในฤดูแล้ง ประกอบกับในปัจจุบันการใช้น้ำในพื้นที่เพาะปลูกของจังหวัดอุตรดิตถ์ต้องอาศัยโครงการสูบน้ำด้วย ไฟฟ้า ซึ่งทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพื่อการสูบน้ำเป็นจำนวนมาก ราษฎรจึงได้เรียกร้องให้กรมชลประทาน ดำเนินการก่อสร้างโครงการเขื่อนทดน้ำผาจุก จังหวัดอุตรดิตถ์เพื่อพัฒนาระบบชลประทาน ประมาณ 481,400 ไร่ (พัฒนาพื้นที่เกษตรน้ำฝนที่มีศักยภาพให้เป็นพื้นที่ชลประทาน ประมาณ 304,000 ไร่ และส่ง น้ำสนับสนุนและปรับเปลี่ยนระบบส่งน้ำจากเดิมโดยการสูบน้ำด้วยไฟฟ้าเป็นระบบส่งน้ำด้วยแรงโน้มถ่วง ประมาณ 134,800 ไร่ และพื้นที่โครงการชลประทานน้ำริด จังหวัดอุตรดิตถ์ ประมาณ 42,600 ไร่)

กรมชลประทานจึงได้ดำเนินการโครงการเขื่อนทดน้ำผาจุก จังหวัดอุตรดิตถ์ ภายใต้กรอบ ระยะเวลาโครงการ 14 ปี (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2553 - 2566) และกรอบวงเงินงบประมาณ 10,500 ล้านบาท โดยการก่อสร้างเขื่อนทดน้ำผาจุกซึ่งเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กและประตูบานระบายเหล็กโค้ง จำนวน 7 บาน ขนาด 12.50 เมตร สูง 11.50 เมตร ระบายน้ำได้สูงสุด 3,344 ลบ.ม./วินาทีเพื่อใช้ใน การบริหารจัดการน้ำในแม่น้ำน่าน รวมทั้งยกระดับน้ำเพื่อส่งน้ำเข้าคลองส่งน้ำฝั่งขวาของแม่น้ำน่าน (คลองส่ง น้ำสายใหญ่ฝั่งขวา ความยาว 60 กม. คลองส่งน้ำสายซอย 34 สาย รวมความยาว 165.556 กม. และคลอง ระบายน้ำ 3 สาย รวมความยาว 29.228 กม ) วันละ 3.9 ล้านลูกบาศก์เมตร ให้พื้นที่ชลประทาน 248,700 ไร่ ในเขตท้องที่อำเภอเมือง อำเภอลับแล และอำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์และคลองส่งน้ำฝั่ง ซ้ายแม่น้ำน่าน (คลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งซ้าย ความยาว 75.2 กม. คลองส่งน้ำสายซอย 91 สาย รวมความยาว 352 กม. และคลองระบายน้ำ 8 สาย รวมความยาว 33 กม.) วันละ 3.4 ล้านลูกบาศก์เมตร ให้พื้นที่ ชลประทาน 232,700 ในเขตท้องที่ อำเภอเมือง อำเภอตรอน อำเภอพิชัย จังอุตรดิตถ์ และอำเภอพรหม พิราม จังหวัดพิษณุโลก ปัจจุบันได้ผลงานก้าวหน้าทั้งโครงการได้ผลงานร้อยละ 54.746 จากแผนงานที่ วางไว้ร้อยละ 58.034 ช้ากว่าแผนร้อยละ 3.288 และในระหว่างการก่อสร้างสามารถส่งน้ำให้พื้นที่ ชลประทานได้จำนวน 41,400 ไร่ และเมื่อดำเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จจะเกิดประโยชน์การบริหารจัดการน้ำ ในลุ่มน้ำน่านตอนล่าง เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ครอบคลุมพื้นที่ อำเภอเมือง อำเภอลับแล อำเภอตรอน อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ อำเภอศรีสัชนาลัย อำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย และอำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก สามารถส่งน้ำให้พื้นที่ชลประทานในเขตโครงการประมาณ 481,400 ไร่ และเป็นแหล่งน้ำต้นทุน เพื่อการ อุปโภค-บริโภค อุตสาหกรรม และรักษาระบบนิเวศในแม่น้ำน่าน