ชุมชนคุณธรรมฯ วัดพระธาตุช่อแฮ ตำบลช่อแฮ อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 

ลักษณะที่โดดเด่นของชุมชน คือ ประเพณีไหว้พระธาตุช่อแฮ เมืองแพร่แห่ตุงหลวง 

พระธาตุช่อแฮ เป็นโบราณสถานอายุกว่าพันปี เจดีย์สีทองอร่ามทรงแปดเหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง บุด้วยทองดอกบวบ ศิลปะแบบเชียงแสน ภายในเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ พระเกศาธาตุ และพระศอกซ้ายของพระพุทธเจ้า 

ตำนานความเป็นมาของพระธาตุช่อแฮ มีเรื่องเล่าขานกันอยู่ 2 ตำนาน 

ตำนานแรก พระธาตุช่อแฮในพระราชพงศาวดารว่าด้วยกรุงสุโขทัย ระบุว่า วัดพระธาตุช่อแฮ สร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ. 1879-1881 โดย “ขุนลัวะอ้ายก้อม” สร้างเจดีย์ขึ้นที่ “ดอยโกสิยธชัคคะบรรพต” หรือ สถานที่ตั้งพระธาตุช่อแฮในปัจจุบัน และได้นำพระบรมสารีริกธาตุที่ได้รับพระราชทานจาก “พระมหาธรรมราชา (พระยาลิไท)” เมื่อครั้งเป็นพระมหาอุปราชครองเมืองศรีสัชนาลัย มาบรรจุไว้ใต้ฐานเจดีย์ 

ตำนานที่สอง พระธาตุช่อแฮในตำนานพระเจ้าเลียบโลก ระบุว่า เมื่อครั้งพระพุทธเจ้าเสด็จมาที่เมืองพล หรือ เมืองแพร่ในอดีต ทรงประทับที่ “ดอยโกสิยธชัคคะบรรพต” หัวหน้าชาวลัวะคือ “ขุนลัวะอ้ายก้อม” ได้มากราบสักการะ และยังมีประเพณีอีกมากมาย อาทิ ประเพณีตานสลากข้าวหม้อ,ประเพณีตานสลากก๋วย, ประเพณีตักบาตรโทโวโรหณะ, ประเพณีสงกรานต์ สรงน้ำพระมหาเถระ รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ, ประเพณีตั้งธรรมหลวงฟังเทศน์มหาชาติ มหาเวสสันดรชาดก

นอกจากมีประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ยังมีการทำสวนดอกไม้เทียน บูชาพระธาตุที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติในชุมชน และผ้าด้นมือ ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรม “CPOT” อีกด้วย ถือได้ว่า เป็นอีกชุมชนหนึ่งที่น่าสนใจ และน่าแวะเวียนมาเที่ยวเป็นอย่างมากนะคะ

หมายเหตุ : ผลิตภัณฑ์ CPOT เป็นการผสมผสานศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นปรับโฉมสินค้าชุมชนให้มีภาพลักษณ์ร่วมสมัย เพิ่มมูลค่า ตอบโจทย์การใช้งาน เพื่อสร้างอาชีพสร้างรายได้แก่ชุมชนครอบคลุมทั้ง 76 จังหวัด กระตุ้นให้ชุมชนเกิดความรู้สึกรักและหวงแหนมรดกทางภูมิปัญญาวัฒนธรรมตลอดจนการรักษาและสืบทอดต่อไป