เมนูอาหารผ่านการคัดเลือก ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนายกระดับอาหารถิ่น สู่มรดกทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ความเป็นไทย (Thailand Best Local Food) "รสชาติ... ที่หายไป The Lost Taste” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ร่วมกับนายกเหล่ากาชาดจังหวัด สภาวัฒนธรรมจังหวัด และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด บูรณาการร่วมกันเพื่อค้นหาเมนูที่เสี่ยงใกล้สูญหาย มีประโยชน์ทางโภชนาการ และเป็นเมนูประจำแสดงอัตลักษณ์ของท้องถิ่น ซึ่งลพบุรี มีอาหารที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือก คือ ยำปลาส้มฟัก

ประวัติความเป็นมาและคติความเชื่อ "ปลาส้มฟัก" เป็นการถนอมอาหารของคนโบราณที่มีรสชาติอร่อย ส่วนมากจะทำมาจากพวกปลาที่มีเกร็ดสีขาว โดยการขูดเอาเนื้อปลาออกมาแล้วนำมาสับหรือบดละเอียด นวดด้วยเกลือทะเลให้เหนียว และหมักด้วยกระเทียม ข้าวสุก เก็บไว้ประมาณ 1-2 วัน เพื่อให้เนื้อปลาส้มเกิดรสเปรี้ยวและอร่อย  ชวนรับประทาน  จึงได้ชื่อว่า ปลาส้มฟัก เพราะเกิดจากกการหมักเนื้อปลา เกลือ ข้าวสุกและกระเทียม เป็นการฟักตัวเพื่อให้เกิดรสเปรี้ยวการฟักตัวของส่วนผสมดังกล่าวถือเป็นการถนอมอาหารของคนโบราณ เนื่องจากมีปลาจำนวนมาก ทำให้รับประทานไม่หมด จึงนำปลามาแปรรูป ซึ่งถือเป็นภูมิปัญญาของคนโบราณอย่างแท้จริง

โดยวิธีการขั้นตอนการปรุง/เคล็ดลับการปรุง นำปลาส้มไปนึ่งจนสุก ซอยหอมแดง พริก ใส่น้ำมะนาว น้ำปลาคลุกให้เข้ากัน ปรุงน้ำยำให้ได้สามรส หั่นปลาส้มที่นึ่งสุกแล้วเป็นชิ้นพอดีคำ นำปลาส้มและน้ำยำที่ปรุงรสลงไปคลุกในภาชนะให้เข้ากันเป็นอันเสร็จขั้นตอนการยำพร้อมเสิร์ฟรับประทานได้

----------------

ที่มา : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดลพบุรี