"ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค" เป็นริ้วขบวนเรือพระราชพิธีที่จัดขึ้นสำหรับพระมหากษัตริย์ เสด็จพระราชดำเนินไปในการต่าง ๆ ทั้งเป็นการส่วนพระองค์และที่เป็นการพระราชพิธี สืบทอดตั้งแต่สมัยสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี กรุงรัตนโกสินทร์ จวบจนปัจจุบัน 
        ในอดีตขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ยังได้จัดในคราวที่พระมหากษัตริย์เสด็จพระราชดำเนินไปในการต่าง ๆ ทั้งส่วนพระองค์ พระราชพิธี ตลอดจนโอกาสสำคัญ เช่น พระราชพิธีถวายผ้าพระกฐิน การอัญเชิญพระพุทธรูปที่สำคัญจากหัวเมืองเข้าประดิษฐานในเมืองหลวง ตลอดจนการต้อนรับราชทูตจากต่างประเทศ
ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค หมายถึงริ้วขบวนเรือพระราชพิธีที่จัดขึ้นสำหรับ พระเจ้าอยู่หัว ซึ่งเรือพระราชพิธี คือ เรือพระที่นั่งของพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นที่ประทับในระหว่างเสด็จพระราชดำเนินไปในการต่างๆ ทั้งเป็นการส่วนพระองค์และที่เป็นการพระราชพิธีโดยทางน้ำ ซึ่งได้ประกอบการมาแต่โบราณ ตั้งแต่สมัยสุโขทัยสืบทอดต่อมาในสมัยกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี กรุงรัตนโกสินทร์ และจนถึงปัจจุบัน แต่เดิมขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเป็นการเสด็จพระราชดำเนิน เพื่อประกอบการพระราชพิธีต่าง ๆ ที่สำคัญ เช่น พระราชพิธีถวายผ้าพระกฐิน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก การเสด็จไปนมัสการรอยพระพุทธบาทสระบุรี การอัญเชิญพระพุทธรูปที่สำคัญจากหัวเมือง เข้ามาประดิษฐานในเมืองหลวง ตลอดจนการต้อนรับราชทูตจากต่างประเทศ รวมถึงการพระบรมศพ และพระศพ ทั้งนี้ กรมประชาสัมพันธ์ขอเชิญชมสารคดีขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ออกอากาศ ทุกวันจันทร์หลังข่าวในพระราชสำนัก ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย NBT2HD เริ่มตั้งแต่ วันจันทร์ที่ 19 สิงหาคม 2567 จำนวน 10 ตอน ประกอบด้วย 1. ประวัติความเป็นมาขบวนพยุหยาตราทางชลมารค 2.การจัดริ้วขบวน 3.เรือพระที่นั่ง 4.เรือเหล่าแสนยากร 5.เจ้าพนักงานในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค 6.การเห่เรือ 7.การรื้อฟื้นราชประเพณีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  8.การอนุรักษ์  9.การเก็บรักษา 10.การเสด็จพระราชดำเนินขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ในรัชกาลปัจจุบัน