เมนูอาหารผ่านการคัดเลือก ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนายกระดับอาหารถิ่น สู่มรดกทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ความเป็นไทย (Thailand Best Local Food) "รสชาติ... ที่หายไป The Lost Taste” ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๖ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ร่วมกับนายกเหล่ากาชาดจังหวัด สภาวัฒนธรรมจังหวัด และสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด บูรณาการร่วมกันเพื่อค้นหาเมนูที่เสี่ยงใกล้สูญหาย มีประโยชน์ทางโภชนาการ และเป็นเมนูประจำแสดงอัตลักษณ์ของท้องถิ่น ซึ่งพังงา มีอาหารที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือก คือ อาจาดหู

“อาจาดหู” วัตถุดิบหลัก ประกอบด้วย ปลากระบอก กระเทียม ขิง ขมิ้นชัน พริกชี้ฟ้า งาขาวน้ำส้มสายชู เกลือ น้ำตาล 

วิธีทำ เริ่มจากนำปลาคลุกขมิ้นลงทอดในน้ำมันให้สุกแบบกรอบนอกนุ่มใน พักค้างไว้ในจาน จากนั้นนำสมุนไพร กระเทียม ขิงซอย ขิงสลักดอก ขมิ้นชัน พริกชี้ฟ้า ผัดน้ำมันในกระทะ ผสมน้ำเปล่า น้ำส้มสายชู เกลือ น้ำตาล ตามรสชาดที่ชอบ ใช้ไฟกลางแล้วไฟอ่อน เคี่ยวให้เริ่มข้น จนเป็นน้ำอาจาดสมุนไพร จากนั้นมาราดกับปลาที่ทอดสุก พร้อมเสิร์ฟให้ได้ลองลิ้มชิมรส อุดมไปด้วยสมุนไพร รสชาติจัดจ้าน เปรี้ยวหวานมัน เค็มเข้ากันอย่างลงตัว

“อาจาดหู” เป็นอาหารที่ชุมชนกะไหล อ.ตะกั่วทุ่ง จ.พังงา ทำกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ถ่ายทอดสืบต่อกันมาให้ลูกหลาน ว่ากันว่ามีที่มาจาก เจ้าเมืองพังงาไปตีหัวเมืองไทรบุรีแล้วกวาดต้อนเชลยกลับมา เชลยเหล่านั้นทำอาหารทานกันชุมชนกะไหล เลยได้รับวัฒนธรรมตรงนั้นมาด้วย 

คำว่า "อาจาด" คือ ผักดอง ส่วนคำว่า "หู" หรือ "หื้อ"  คือ ปลา วัตถุดิบที่สำคัญนอกจากปลากระบอกจากทะเลอ่าวพังงาแล้ว ยังใช้สมุนไพรขมิ้นชัน และขิงจากบ้านเขาตำหนอน อ.ทับปุด จ.พังงา

-------------

ที่มา : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพังงา