มวยลพบุรีมีประวัติศาสตร์ยาวนานมาตั้งแต่อดีต แต่มาโดดเด่นอย่างมากในสมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งลพบุรี (เมืองละโว้) เป็นราชธานีแห่งที่สอง ในยุคนั้นมวยลพบุรีเฟื่องฟูมาก มีการจัดประลองหน้าพระที่นั่ง และได้รับอิทธิพลจากวิชาการต่อสู้ในราชสำนัก

1. เอกลักษณ์และการตั้งท่า (Fighting Style)

หัวใจสำคัญของมวยลพบุรีคือ "รุกรับว่องไว" และ "สายตาคมกริบ"

• การตั้งม้า: นักมวยลพบุรีจะตั้งท่าจดมวยที่กว้างและมั่นคง แต่ขยับตัวได้รวดเร็วเหมือนพยัคฆ์จ้องตะครุบเหยื่อ

• หมัดตรง: เอกลักษณ์ที่โดดเด่นที่สุดคือ "การออกหมัดตรง" ที่พุ่งออกจากหัวไหล่ด้วยความเร็วและแม่นยำ เล็งที่จุดตายอย่างปลายคางหรือดั้งจมูก

• การหลอกล่อ: นักมวยสายนี้จะเก่งเรื่องการใช้เหลี่ยมตัว การหลบหลีก (Slip) และการเข้าทำแบบฉาบฉวย (Hit and Run)

2. การแต่งกายและการคาดเชือก

ความต่างที่ชัดเจนของมวยลพบุรีคือ "การพันมือ" ครับ

• นักมวยสายนี้จะพันด้ายดิบหรือผ้า ตั้งแต่ข้อมือขึ้นไปจนถึงเกือบถึงข้อศอก

• เหตุผล: เนื่องจากเน้นการใช้แขนรับลูกเตะหรือรับศอก (การกัน) การพันผ้าหนาไปจนถึงศอกจะช่วยป้องกันกระดูกแขนแตกจากการปะทะหนักๆ ได้ดี และยังใช้ส่วนที่พันผ้าช่วย "ครูด" หรือ "กระแทก" หน้าคู่ต่อสู้ได้ด้วย

3. ท่าร่างที่เป็นตำนาน

ท่ามวยลพบุรีมักแฝงไปด้วยความสวยงามแต่แฝงความอันตราย เช่น:

• เอราวัณเสยงา: การก้มตัวหลบหมัดแล้วเสยหมัดตรงเข้าใต้คาง

• กวางเหลียวหลัง: ท่าหลอกล่อที่ดูเหมือนจะเสียหลักแต่กลับตัวมาเตะหรือต่อยทันที

ทำไมมวยลพบุรีถึงเสื่อมถอยลง?

เมื่อมวยไทยเข้าสู่ยุค "มวยเวที" (เฮดการ์ดและนวม) กฎกติกาได้จำกัดการใช้ท่าทางบางอย่าง และเน้นการปะทะที่ต่อเนื่องมากกว่าการใช้เหลี่ยมหลบหลีกแบบโบราณ อย่างไรก็ตาม ครูมวยในปัจจุบันยังคงอนุรักษ์วิชานี้ไว้ในรูปแบบของการแสดงศิลปะมวยไทยโบราณ