กรมประชาสัมพันธ์
TH EN
กรมประชาสัมพันธ์

 


สาระน่ารู้
มะดัน รสเปรี้ยวจี๊ด แก้ไข้หวัด ผลัดผิวขาว

วันที่ 23 มิ.ย. 2557 (จำนวนคนอ่าน 554 คน)
 
มะดัน รสเปรี้ยวจี๊ด แก้ไข้หวัด ผลัดผิวขาว

              มะดัน เปรี้ยวจี๊ดจ๊าดจากรากจรดปลายยอด ฟอกเสมหะ ฟอกโลหิต ผลัดผิวขาว (ไทยโพสต์)
เอ่ยถึงมะดันพลันน้ำลายสอ เปรี้ยวจี๊ดจ๊าดขึ้นมาทันที เรียกได้ว่าเมื่อนึกถึงหรือเห็นมะดันต้องนึกถึงความเปรี้ยวก่อนเป็นอันดับแรก ยิ่งอากาศเย็นและลมหนาวโชยมาเยือนรู้สึกคอแห้งและไออยู่ด้วยแล้ว จึงอยากได้น้ำมะดันสักแก้วจิบให้ชุ่มชื่นคอ

               มะดันเป็นผลไม้และเครื่องปรุงที่มีรสเปรี้ยวคู่กับครัวไทยมาช้านาน มักนำผลและยอดอ่อนปรุงแต่งรสเปรี้ยวในต้มยำปลา ได้รสชาติจี๊ดถูกใจ บ้างก็เอาลูกทำน้ำพริกมะดัน หรืออาหารเก่า ๆ ค่อนโบราณก็พวกแกงเผ็ดมะดันหมูย่างหรือเป็ดย่าง ส่วนยอดอ่อนก็นำไปจิ้มน้ำพริก แต่ปัจจุบันการนำมะดันมาปรุงอาหารลดน้อยลง จะพบแค่เพียงนำมาทำมะดันแช่อิ่ม มะดันจิ้มพริกเกลือหรือน้ำปลาหวาน

               มะดันจัดเป็นต้นไม้คู่บ้านเรือนคนไทยอีกประเภทหนึ่งที่มักปลูกข้างบ้าน โดยเฉพาะบ้านที่เป็นสวนท้องร่องหรืออยู่ติดชายน้ำ จะเห็นต้นมะดันเจนตา คนในวัยปู่ย่าตายายเราจึงมีเรื่องเล่าสนุกสนานถึงความซุกซนในวัยเด็กกับการเก็บมะดันมาลิ้มรส

               พืชที่มีรสเปรี้ยวและนำมาปรุงแต่งรสอย่างเช่นมะดันนั้นมีหลายอย่าง เช่น ตะลิงปลิง มะนาว มะนาวควาย มะงั่ว แตกต่างกันไปตามประเภทของอาหาร แต่ปัจจุบันคนไทยรุ่นใหม่ ๆ ติดความเปรี้ยวของมะนาว เลยลิ้มรสเปรี้ยวของพืชอย่างอื่นแล้วไม่ถูกใจ
ในการแพทย์แผนไทยจัดว่ามะดันเป็นพืชมหัศจรรย์ตัวหนึ่งที่มีความเปรี้ยวทุกส่วนของต้น เรียกว่าเปรี้ยวทั้งราก ต้น ดอก ใบ ผล ครบตั้งแต่รากจรดปลายยอด ซึ่งต่างจากพืชสมุนไพรในกลุ่มเดียวกันที่อาจมีราก ดอก ใบ รสอื่น แม้ผลจะมีรสเปรี้ยวก็ตาม
 

สรรพคุณของมะดัน
-ราก รสเปรี้ยว แก้เบาหวาน แก้ไข้หวัด แก้ไข้ทับระดู ขับฟอกโลหิต ขับเสมหะในลำคอ แก้กระษัย แก้ระดูเสีย เป็นยาระบายอ่อน ๆ
-เปลือกต้น รสเปรี้ยว แก้ไข้ทับระดู แก้โลหิตระดู
-ใบ รสเปรี้ยว แก้หวัด แก้ไอ แก้กระษัย แก้เสมหะพิการ
-รกมะดัน รสเปรี้ยว แก้หวัด แก้ไข้ทับระดู และขับฟอกโลหิต
-ผล รสเปรี้ยว ล้างเสมหะ แก้สอเสมหะ กัดเสมหะ ฟอกโลหิต แก้ไอ แก้ประจำเดือนพิการ
-ทั้งห้า กัดเสมหะ ฟอกโลหิตประจำเดือน แก้กระษัย แก้ไข้หวัด

                การนำไปปรุงเป็นยารับประทานส่วนมากนิยมใช้วิธีการต้ม ถ้าต้มตามหลักการแพทย์แผนไทยคือต้ม 3 เอา 1 โดยใช้น้ำ 3 ส่วน ต้มเคี่ยวจนเหลือ 1 ส่วน แล้วเอายานั้นมาผสมกับน้ำอุ่นรับประทานใช้แก้เสมหะ แก้กระษัย ขับฟอกโลหิตประจำเดือนได้ เป็นยาระบายอ่อน ๆ แต่ข้อควรระวังคือผู้ที่มีภาวะโลหิตจางไม่ควรรับประทานพวกยาและอาหารที่มีรสเปรี้ยว เพราะจะยิ่งไปกัดฟอกโลหิตมากขึ้นจะทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้ 

                 ความเด่นของมะดันอยู่ที่ความเปรี้ยว ซึ่งมีพวกกรดอินทรีย์จำพวกวิตามินซีสูง ซึ่งช่วยในเรื่องของการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย มีรายงานทางเภสัชวิทยาว่า สารสำคัญในมะดันมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของเนื้องอกได้ และเนื่องจากเป็นกลุ่มกรดอินทรีย์ สามารถนำมาใช้ในการดูแลผิวพรรณหรือกระบวนการผลัดเซลล์ผิวได้ เพราะมีสารกลุ่ม AHA และ BHA จึงนำมาใช้ในวงการเครื่องสำอาง ซึ่งอาจนำไปทำโทนเนอร์หรือสบู่ ส่วนผสมในครีมบำรุงผิว จะช่วยให้ผิวขาว ซึ่งเป็นที่นิยมใช้แพร่หลายในขณะนี้ก็มีมะเฟือง มะขามป้อม

                วิธีง่าย ๆ ที่คนทั่วไปนิยมทำคือการนำมะดันมาทำน้ำหมักชีวภาพแล้วกรองเอาน้ำมาใช้ บ้างก็ใช้เป็นหัวเชื้อปรุงในเครื่องดื่ม บ้างก็นำไปทำโทนเนอร์ใช้เช็ดหน้า ซึ่งการหมักน้ำหมักถือเป็นวิธีง่ายๆ ที่ทำกันทั่วไป แต่ที่สำคัญต้องเน้นที่ความสะอาดและการคัดเลือกวัตถุดิบที่สะอาดจริง ๆ น้ำหมักที่ได้จึงมีประสิทธิภาพตามที่เราต้องการ 

                 การใช้ประโยชน์จากสมุนไพรจะกว้างขวางแค่ไหนก็ขึ้นอยู่กับปัญญาและความรู้ที่นำไปใช้ เช่นเดียวกับมะดันถ้ามีการพลิกแพลงนำไปใช้เป็นยา อาหาร เครื่องสำอาง ได้อย่างเหมาะสม ก็เป็นการส่งเสริมการใช้อย่างเกิดประโยชน์ ไม่เช่นนั้นต้นมะดันอาจหายไปตามกาลเวลาก็เป็นได้ 
*************************

 



เกี่ยวกับเรา

  • ประวัติ
  • ผู้บริหาร
  • บทบาทหน้าที่
  • วิสัยทัศน์
  • จรรยาบรรณ
  • หน่วยงานภายใน
  • หน่วยงานสื่อ

  • สถานีโทรทัศน์

  • เว็บไซต์สถานีวิทยุโทรทัศน์
    แห่งประเทศไทย
  • ดูโทรทัศน์กรมประชาสัมพันธ์

    สถานีวิทยุ

  • เว็บไซต์สถานีวิทยุกระจายเสียง
    แห่งประเทศไทย
  • ฟังวิทยุกรมประชาสัมพันธ์

  • บริการของกรมประชาสัมพันธ์

    line กรมประชาสัมพันธ์
     


    © สงวนลิขสิทธิ์ กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซ.อารีสัมพันธ์ ถ.พระราม 6 แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพ 10400
    โทรศัพท์กลาง : 02-6182323 มหาดไทย:51274 โทรสาร : 02-6182364,02-6182399 E-mail webmaster@prd.go.th
    Facebook Twitter Barcode