กรมประชาสัมพันธ์
TH EN
กรมประชาสัมพันธ์

 


FONTSIZE
ขอเป็นข้ารองพระบาททุกชาติไป >> แกลลอรี่ >> พระราชกรณียกิจในความทรงจำ
พระราชพิธีสงกรานต์

วันที่ 10 เม.ย. 2560

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลฯ ทรงรดน้ำขอพรสมเด็จพระบรมราชชนนีฯ


พระราชพิธีสงกรานต์
 
 
          สงกรานต์ตามตำราโหราศาสตร์ คือ พระอาทิตย์ยกจะย่างขึ้นสู่ราศีใหม่ ชาวไทยสมัยโบราณนับในเดือนปีทางจันทรคติ และใช้ปีเป็นจุลศักราช ถือคตินับขึ้นปีใหม่ในวันเปลี่ยนปี ที่เรียกว่า เถลิงศกสงกรานต์ ขึ้นจุลศักราช ซึ่งจะอยู่ในวันที่อาทิตย์ยกสู่ราศีเมษ จะตกในระหว่างวันที่ พระราชพิธีสงกรานต์ ๑๕-๑๖ เมษายน เทศกาลเถลิงศกเริ่มตั้งแต่ วันที่ ๑๓ เมษายน ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์โปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนวิธีนับวันเดือนปีเป็นทางสุริยคติ ใช้วันที่ ๑ เมษายน เป็นวันเริ่มต้นปีใหม่ของทุกปี ส่วนประเพณีการบำเพ็ญกุศลสงกรานต์ยังคงมีอยู่ ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ โปรดเกล้าฯ ให้รวมพระราชพิธีสัมพัจฉรฉินท์ เถลิงศกสงกรานต์ พระราชพิธีศรีสัจจปานกาล ถือนํ้าพิพัฒน์สัตยาเข้าด้วยกัน เรียกว่า พระราชพิธีตรุษะสงกรานต์ เริ่มงานตั้งแต่วันที่ ๒๘ มีนาคม ถึงวันที่ ๓ เมษายน และถือวันที่ ๑ เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่ ดังนั้น งานพระราชพิธีสงกรานต์ที่เคยมีในวันที่ ๑๓ เมษายน จึงงด เพราะไปมีในงานพระราชพิธีตรุษะสงกรานต์ดังกล่าว
          พระราชพิธีตรุษนั้น มีราชประเพณีบำเพ็ญพระราชกุศลมาแต่โบราณ เพราะตรุษเป็นเทศกาล นักขัตฤกษ์สิ้นปี โบราณถือเป็นประเพณีว่าชีวิตได้ผ่านพ้นมาได้หนึ่งปีด้วยความผาสุกสวัสดี ชาวไทยได้รับคตินับถือพุทธศาสนา เมื่อถึงวันตรุษจึงมีการรื่นเริงส่งปีเก่า และทำบุญประกอบการกุศลตามประเพณีของชาวพุทธ พระราชพิธีตรุษมีปรากฏในเรื่องของนางนพมาศ ความว่า
 
          "เดือน ๔ การพระราชพิธีสัมพัจฉรฉินท์ โลกสมมติ ว่า ตรุษ ชาวพนักงานตั้งบาตรนํ้ามนต์ทราย จับด้ายมงคลสูตรใส่ลังไว้ในโรงพระราชพิธี ทั้งสี่ทิศพระนครและในพระราชนิเวศน์ อัญเชิญพระพุทธปฏิมากรมาประดิษฐานอาราธนาพระมหาเถระผลัดเปลี่ยนกันมาจำเริญพระปริตในโรงพระราชพิธีทุกตำบลสิ้นทิวาราตรีสามวาร และด้ายมงคลสูตรนั้น ชาวพนักงานแจกพระบรมวงศานุวงศ์ทั้งฝ่ายหน้าฝ่ายใน เมื่อวันพระมหาเถระเจ้าจำเริญพระอาฏานาฏิยสูตรในราตรี เหล่าทหารยิงปืนใหญ่รอบพระนคร พราหมณาจารย์ประชุมกันผูกพรตกระทำพระราชพิธีในเทวสถานหลวง ตั้งเครื่องพลีกรรมสังเวย บวงสรวงพระเทวรูปทั้งมวล มีพระปรเมศวร เป็นต้น แล้วก็เปลี่ยนเวรกันอ่านอาคมในทิวาราตรีทั้งสาม….”
 
          พระราชพิธีตรุษในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตั้งแต่ตอนต้น จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ รวมเป็นพระราชพิธีเดียวกับสงกรานต์ มีหลักการพระราชพิธีคล้ายสมัยสุโขทัยตามเรื่องของนางนพมาศ เว้นแต่บางปี เมื่อพระราชโอรสธิดาของพระมหากษัตริย์เจริญพระชนมายุที่จะโสกันต์ก็โปรดเกล้าฯ ให้ประกอบพระราชพิธีโสกันต์ ในงานพระราชพิธีตรุษะสงกรานต์ในวันแรกที่มีการสวดมนต์
 
          ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ ๘ ได้เปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่ เป็นวันที่ ๑ มกราคม การพระราชพิธีตรุษะสงกรานต์ จึงเปลี่ยนไปเรียกว่า พระราชพิธีขึ้นปีใหม่ มีรายการบำเพ็ญพระราชกุศล ในวันที่ ๓๑ ธันวาคม ถึงวันที่ ๒ มกราคม ศกหน้า
 
          ต่อมา เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ ๙ เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ แต่ยังทรงพระเยาว์ เสด็จไปทรงศึกษา ณ ต่างประเทศ คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงได้ให้ฟื้นฟูราชประเพณี พระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศล เทศกาลสงกรานต์ขึ้นมาใหม่ เรียกว่า พระราชพิธีสงกรานต์ มีรายการบำเพ็ญพระราชกุศลตามราชประเพณีสงกรานต์ ในวันที่ ๑๓ ถึง ๑๖ เมษายน ในการพระราชพิธีสงกรานต์ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดเครื่องราชสักการะ มีต้นไม้ทอง ๔ ต้น ต้นไม้เงิน ๔ ต้น แพรแดงติดขลิบ ๔ ผืน ผ้าแพรดอก ๒ ผืน เทียนหนักเล่มละ ๑๘๐ กรัม ๔๘ เล่ม ธูปไม้ระกำ ๔๘ ดอก นํ้าหอมสรงพระ ๒ หม้อ เทียนหนักเล่มละ ๑๕ กรัม ๖๐๐ เล่ม ธูป ๒๐ กล่อง
 
          สำหรับทรงพระราชอุทิศพระราชทานให้กระทรวงมหาดไทยนำไปบูชาพระปฐมเจดีย์ พระธาตุพนม พระธาตุหริภุญชัย พระธาตุนครศรีธรรมราช พระพุทธบาท พระพุทธฉาย พระศรีสรรเพชญ พระพุทธรูปถ้ำประทุน พระพุทธรูปถ้ำวิมานจักรี พระพุทธรูปวัดพนัญเชิง พระพุทธรูปวัดสุวรรณดาราราม แต่ต่อมา พ.ศ. ๒๕๑๑ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการบำเพ็ญพระราชกุศลสงกรานต์เพียงวันเดียว ในวันที่ ๑๕ เมษายน โดยถือหลักการพระราชพิธีเดิมตลอดทั้งวัน
 
 
 
 
 
ที่มาและภาพ : ชมรมคนรักในหลวง
http://welovethaiking.com
 
 
 
 


จำนวนคนอ่าน 441 คน จำนวนคนโหวต 0 คน



เกี่ยวกับเรา
  • ประวัติ
  • ผู้บริหาร
  • บทบาทหน้าที่
  • วิสัยทัศน์
  • จรรยาบรรณ
  • หน่วยงานภายใน
  • หน่วยงานสื่อ

  • สถานีโทรทัศน์
  • เว็บไซต์สถานีวิทยุโทรทัศน์
    แห่งประเทศไทย
  • ดูโทรทัศน์กรมประชาสัมพันธ์
    สถานีวิทยุ
  • เว็บไซต์สถานีวิทยุกระจายเสียง
    แห่งประเทศไทย
  • ฟังวิทยุกรมประชาสัมพันธ์

  • บริการ กปส.
  • ฝากข่าว
  • แบบสอบถามความพึงพอใจ
  • ทำเนียบสื่อมวลชน
  • ภูมิปัญญาประชาสัมพันธ์
  •  
     
     


    © สงวนลิขสิทธิ์ กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซ.อารีสัมพันธ์ ถ.พระราม 6 แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพ 10400
    โทรศัพท์กลาง : 02-6182323 มหาดไทย:51274 โทรสาร : 02-6182364,02-6182399 E-mail webmaster@prd.go.th
    Facebook Twitter Barcode